Amovatiebedrijf Aalsmeer
01:52
08-07-2019

Pauluskerk Den Haag: van bidplaats naar luxe woningen

Sloopwerk zonder de oorspronkelijke uitstraling aan te tasten

Een kerk transformeren tot luxe wooncomplex, is geen sinecure. Binnen krijgt het gebouw een geheel andere functie, van buiten moet de authenticiteit behouden blijven. Voor Amovatiebedrijf Aalsmeer is het dan ook zorgvuldig manoeuvreren. “Het is altijd weer een uitdaging, maar we doen dit vaker.”

De Pauluskerk ligt aan de Monseigneur Nolenslaan in Den Haag. Het kerkgebouw stamt uit 1954 (Architect Van der Togt) en is een mooi voorbeeld van de wederopbouwarchitectuur. Na een aantal jaren leeg te hebben gestaan, worden er nu 21 luxe woningen in gerealiseerd. Dat betekent dat het interieur van de kerk ingrijpend verandert. Kenmerkende details blijven echter behouden – zo komen er woningen in de voormalige doopkapel, de devotiekapel en de klokkentoren. Ook het gevelbeeld blijft grotendeels intact.

Amovatiebedrijf Aalsmeer

Kenmerkende details blijven behouden en ook het gevelbeeld blijft grotendeels intact.


Constructieve sloopwerkzaamheden
Amovatiebedrijf Aalsmeer is momenteel bezig met het voorbereiden van het kerkgebouw op de nieuwe bestemming: bijzondere woningen die grotendeels door de nieuwe bewoners zelf kunnen worden ingevuld. Dat gebeurt uiteraard zeer omzichtig, vertelt projectleider Richard Verwoerd, die als aanspreekpunt met alle partijen contact heeft en de communicatie op die manier zo efficiënt mogelijk laat verlopen. “Wij richten ons vooral op de constructieve elementen. We maken sparingen in de gevels, boren gaten ten behoeve van onder meer de installaties en halen onderdelen weg. Dat alles gebeurt in nauw overleg met de bouwkundig aannemer en de constructeur. Ook de architect is regelmatig bij het overleg aanwezig.” Eén van de grootste uitdagingen tot nu toe noemt hij het verwijderen van een betonnen verdiepingsvloer. “Je kunt niet zomaar beginnen met hakken, maar je moet het werk zorgvuldig aanpakken. Niet alleen het sloopwerk, maar ook het plaatsen van stempels en stutten.” De vloer, zegt hij, werd in delen gezaagd en met een torenkraan uit het gebouw gehesen.

Amovatiebedrijf Aalsmeer

Soepele planning en logistiek
Tijdens de sloopwerkzaamheden kwam naar voren dat het gebouw meer asbest bevatte dan verwacht. Verwoerd: “Dat is niet ongebruikelijk. Zo zat er onder meer asbesthoudende kit in de ramen.” Bij het maken van nieuwe sparingen in de gevels moeten de medewerkers van Amovatiebedrijf Aalsmeer erop toezien dat het betonnen raamwerk behouden blijft. “Een behoorlijke klus.” Verwoerd verwacht dat de werkzaamheden nog tot medio mei zullen duren. Zo moet de begane grondvloer er nog uit, wat tevens geldt voor een betonnen vloer in de klokkentoren. Ook zal nog een aantal wanden verwijderd worden. “De constructeur is momenteel met de berekeningen bezig. Zodra hij zijn plannen rond heeft, kunnen we dat oppakken.” Hij merkt op dat het project wat planning en logistiek betreft soepel verloopt. “Bij de aan- en afvoer moeten we bijvoorbeeld wel rekening houden met de aanwezigheid van scholen in de omgeving. Dat betekent geen zwaar materieel bij het begin of eind van de lessen, tenzij er verkeersregelaars staan. De torenkraan heeft een speciale plek gekregen, op de keldervloer van een nieuwbouw naast de kerk die door dezelfde aannemer wordt gebouwd. Er is onderzocht of die vloer de belasting aankon en dat bleek het geval te zijn; daarmee hebben we een prima plek voor de kraan.”

Sloopwerkzaamheden uitvoeren is alledaags werk voor Amovatiebedrijf Aalsmeer, het bedrijf heeft de nodige ervaring met bijzondere en monumentale panden, aldus Verwoerd: “Wij zijn bijvoorbeeld continu actief in Amsterdam. Maar geen gebouw is hetzelfde en dat levert steeds weer mooie uitdagingen op.”

Tekst: Jac Buchholz
Beeld: Amovatiebedrijf Aalsmeer
Projectinfo

Tot in detail ingemeten

In de Pauluskerk komen 21 appartementen. Die worden onder meer gerealiseerd met wanden in staalframe, geproduceerd door PrefabNL. In totaal gaat het om circa 4.850 vierkante meter wanden, vertelt directeur Peter ter Huurne. “We doen uiteenlopende opdrachten, van een enkele woning tot grote appartementencomplexen. Werken in een voormalige kerk doen we niet zo vaak, dat is bijzonder.”

In de Pauluskerk komen relatief lichte panelen die bijdragen aan de hoge isolatie-eisen. Met de productie wordt over enkele weken begonnen, de leveringen beginnen in week 23 of 24, maakt Ter Huurne duidelijk. Een belangrijk aandachtspunt was volgens hem het inmeten van het gebouw. “Het is een bestaand gebouw van enkele decennia oud. Dan is niet alles meer recht. Daarom is er tot in detail opgemeten, zodat onze staalframe wanden exact passen.”

Momenteel wordt het werk voorbereid, geeft hij aan. “Daarbij is er onder meer veel aandacht voor de logistiek. We leveren just-in-time, de wanden worden meteen verwerkt. Er is een bepaalde bouwvolgorde afgesproken en wij gaan de wanden in de juiste volgorde op de transportbokken plaatsen, zodat ze snel en efficiënt kunnen worden verwerkt. Dat de wanden al van kozijnen zijn voorzien, draagt eveneens bij aan een snelle verwerking.”


‘Relatief licht en geschikt voor grote overspanningen’

De Pauluskerk in Den Haag krijgt een nieuwe bestemming: wonen. In het kerkgebouw komen 21 luxe appartementen. Bij het creëren van die woningen speelt REPPEL b.v. een rol.

“We gaan er onze LEWIS Steelframe Concrete Floor toepassen”, vertelt manager Reginald van Dooremalen. “Dat zijn geprefabriceerde vloerelementen, bestaande uit een stalen frame van koudgevormde C-profielen die zijn gestort in een gewapende betonschil. Deze betonschil is tevens direct de plafondplaat van het vloersysteem. Op het stalen frame wordt een LEWIS® topvloer aangebracht. Het vloersysteem beschikt over een vrije installatieruimte. Leidingen en installaties worden dus niet in een constructieve laag van het vloersysteem ingestort, zoals bij veel conventionele vloersystemen.” De vloer, zegt hij, is met slecht 300 kg/m2 relatief licht en kan stempelloos bij grote overspanningen worden toegepast. “In dit project worden onze vloeren toegepast in combinatie met de dragende SCF staalframe wanden van PrefabNL.”

Amovatiebedrijf Aalsmeer

REPPEL, geeft hij aan, is momenteel nog bezig met het voortraject; de verwachting is dat in week 26 met de uitvoering kan worden begonnen. “Werken in een bestaand gebouw vraagt om een specifieke benadering. We zijn nu samen met onze constructeur bezig met het maken van legplannen – daarbij is één van de uitdagingen om die elementen in het gebouw te krijgen – in totaal een oppervlakte van circa 3.000 vierkante meter. Daartoe hebben we ook overleg met onze leveranciers, bouwpartners en de aannemer. Omdat er geen opslagmogelijkheid is, moeten de elementen meteen worden verwerkt. We produceren in de fabriek alles in de juiste volgorde om de snelheid en efficiëntie bij de montage van de elementen te bevorderen.”

Werken in een bestaand gebouw betekent dat je onverwachte zaken kunt tegenkomen, weet ook Van Dooremalen. Zo werd bijvoorbeeld bij de Pauluskerk pas kort geleden duidelijk dat het dak toch niet helemaal verwijderd kon worden. Maar ze zijn wat dat betreft wel wat gewend, geeft hij aan. “We hebben de nodige kennis en ervaring met onze LEWIS en HODY staalplaatbetonvloeren en met werken in een bestaand gebouw. Met een degelijke voorbereiding en flexibel inspelen op onverwachte zaken is er altijd wel een oplossing te vinden.”

Stedenbouw partners

PauluskerkDe Molenwiek