Tagarchief: Paleis Het Loo

Vernieuwing en verbouwing Paleis Het Loo: Bezoekerscomfort en historie komen uitstekend samen

Naamloos-3
Lees het gehele artikel

Ruim 30 jaar na de openstelling van Paleis Het Loo als museum wordt het paleis ingrijpend vernieuwd en verbouwd. De werkzaamheden zijn opgedeeld in verschillende percelen. BAM Bouw en Techniek – Integrale Projecten Oost is verantwoordelijk voor de vernieuwing en verbouwing van de entreepaviljoens, de Oost- en Westvleugel en het kantoorgebouw van Paleis Het Loo, inclusief de installatie van 12 nieuwe liften. Bovendien realiseert zij de ondergrondse uitbreiding van ruim 5.000 m², naar een ontwerp van KAAN Architecten. Deze laatste fase wordt volgend voorjaar opgeleverd. “Dankzij de uitbreiding ontstaat meer ruimte voor wisseltentoonstellingen en publieksfaciliteiten”, vertellen bouwplaatsmanager Marko Zwiers en projectleider Thijs Schlief van BAM Bouw en Techniek. “Hierdoor kan de omvangrijke collectie nog beter gepresenteerd worden aan bezoekers.”

Zodra de hijskraan weg is, kan het gat worden gedicht.

De ondergrondse uitbreiding bevindt zich onder het Bassecour (het voorplein), vertelt Zwiers. “Hier hebben wij een kelder gerealiseerd met twee verdiepingen aan de voorzijde en één verdieping aan de paleiskant, waarin grote museumzalen worden ingericht. Bezoekers lopen straks vanaf het Bassecour naar de hoek-entreepaviljoens. Via ruime trappenhuizen en liften komen zij vervolgens terecht in een licht, ondergronds entreegebied met de kassa- en informatiebalie, Museumshop, garderobe en toiletten. Via een centrale hal krijgen zij toegang tot het paleis, evenals de museumzalen met tijdelijke tentoonstellingen én het 1.245 m² grote Huis van Oranje, waar een permanente collectie van het koningshuis zal komen en die ongemerkt toegang biedt tot de vernieuwde Oostvleugel. Via het westelijk hoekpaviljoen is ook de Westvleugel bereikbaar, waar een speciale afdeling voor kinderen is ingericht: het Juniorpaleis.”

Het nieuwe glazen plafond van de ondergrondse uitbreiding op het voorplein (het Bassecour).

Tijdelijke bouwkuip

De werkzaamheden voor BAM Bouw en Techniek startten in juni 2019 met de kraanpoer voor de torenkraan. “Voor de realisatie van de ondergrondse uitbreiding hebben wij een tijdelijke bouwkuip ter beschikking gekregen”, vertelt Zwiers. “In deze constructie van onderwaterbeton en groutwanden hebben wij een uitvlak- en isolatielaag van schuimbeton aangebracht. Vervolgens hebben wij een betonvloer gestort van bijna 100 cm dik, die met bijna 500 trekankers in de ondergrond is verankerd.” Vanwege de beperkte ruimte zijn zowel wanden met een dubbelzijdige bekisting als enkelzijdige wanden toegepast, vertelt hij. “De bekisting voor de enkelzijdige wanden is op circa een meter afstand van de tijdelijke constructie aangebracht, waarna het beton is gestort.” De constructie bestaat voor 90% uit in het werk gestort beton, aldus Schlief. “Alleen voor het dek is gekozen voor een staalconstructie in combinatie met breedplaatvloeren. Natuursteen, eikenhout en gepolijste RVS leuningen geven het geheel een zeer hoogwaardige afwerking.” 

Bijzondere lichtinval

Realisatie van de ondergrondse uitbreiding.

In het dek is een grote glaspartij voorzien, op de plek van de voormalige grasparterres. “Bovenop deze glaspartij stroomt een dun laagje water, als onderdeel van een nieuwe paleisvijver op het Bassecour”, aldus Schlief. “De combinatie van glas en water resulteert in een bijzondere lichtinval in het ondergrondse gebied.” Aan de voorzijde zijn diverse lichtsleuven toegevoegd, terwijl kunstlicht voor een juiste verlichting in de museumzalen zorgt.

Werkzaamheden in de Westvleugel.

Oost- en Westvleugel

De Oost- en Westvleugel zijn tot op het casco gestript. Ook zijn diverse oude vloervelden en wanden verwijderd. Om trillingen en schade aan de monumentale gebouwdelen te voorkomen, zijn de werkmethodes van tevoren duidelijke afgestemd, vertelt Zwiers. “Bovendien zijn de meeste sloopwerkzaamheden met de hand uitgevoerd.” Aan de buitenzijde hebben de vleugels hun vertrouwde uitstraling behouden, vertelt hij. “De bestaande constructies zijn deels vernieuwd en verzwaard om een hogere gebruikersbelasting mogelijk te maken. Ook is de indeling van beide paviljoens gewijzigd.” Schlief: “Bijzonder is dat de bouwkuip van de ondergrondse uitbreiding is doorgetrokken onder beide vleugels. De grootste wijziging vond plaats in de Oostvleugel, omdat deze over circa 25 meter direct aansluit op de ondergrondse uitbreiding. In de vleugel is een tijdelijke constructie voorzien, waarna de vleugel is opgevijzeld en wij de nieuwe kelderconstructie konden realiseren. Bezoekers kijken in dit bouwdeel voortaan vanaf de nieuwe keldervloer op -2 helemaal naar het dak.” Zowel de Oost- als Westvleugel hebben een compleet nieuwe binneninrichting gekregen, waarbij rekening is gehouden met optimale zichtlijnen. Waar mogelijk zijn de bestaande houten vloeren behouden en voor de oude ramen zijn voorzetramen geplaatst. Ook zijn alle buitengevels geïsoleerd, conform de eisen van deze tijd. Hierdoor komen een optimaal bezoekerscomfort én de rijke historie van Paleis Het Loo uitstekend samen.”

Paleis Het Loo: mooier dan ooit

Voorplein_Paleis-Het-Loo
Lees het gehele artikel

Paleis Het Loo is sinds 15 april weer open voor bezoekers. Een belangrijke mijlpaal voor ons land, maar ook voor alle bouwpartijen én collega’s, vertelt Peter Bakkum, Hoofd Projectbureau Renovatie & Uitbreiding bij Paleis Het Loo. Immers is het paleis sinds haar opening als museum – nu 37 jaar geleden – nog nooit zo lang gesloten geweest. “We hebben dit moment dan ook uitgebreid gevierd. Eerst met alle collega’s en een dag later met genodigden. Samen hebben we het vernieuwde en verbeterde paleis bekeken. Ook hebben we genoten van een spectaculaire lichtshow op de paleismuren en tuinen, waarmee Paleis Het Loo letterlijk en figuurlijk opnieuw in het licht werd gezet. Dit moment krijgt volgend jaar een feestelijk vervolg, als ook de ondergrondse uitbreiding onder het voorplein (het Bassecour), de renovatie van de vleugels, de restaurantvleugel en de kantoren worden opgeleverd.”

Herplaatsen van de vloer.

Paleis Het Loo is eigendom van de Staat der Nederlanden en werd in 1684 aangekocht door stadhouder Willem III en prinses Mary. Door de jaren heen heeft het paleis dienst gedaan als woonhuis en als zomerresidentie. Sinds 1984 wordt het paleis bovendien als nationaal museum opengesteld voor publiek en vinden er tentoonstellingen en evenementen plaats. Om het paleis hiervoor geschikt te maken, vond tussen 1977 en 1984 een ingrijpende restauratie plaats. In deze tijd is op tal van plekken asbest toegepast, als brandwerende voorziening tussen vloeren en plafonds en in wanden, maar ook als stelplaat onder balklagen en kapiteeltjes van kolommen. Niet verwonderlijk, want asbest is vochtongevoelig, brandwerend, hard, stootvast en gemakkelijk te verwerken. “Inmiddels weten we echter dat asbestvezels ook zeer gevaarlijk kunnen zijn voor onze gezondheid”, aldus Bakkum. “Daarom heeft de overheid zichzelf als doel gesteld om voor 2021 alle staatsgebouwen asbestvrij te maken. Inclusief Paleis Het Loo. Omdat het volledige paleis hiervoor gesloten moest worden, zijn de werkzaamheden slim gecombineerd met een vernieuwing en verbouwing, waarbij onder andere tapijten opnieuw zijn geknoopt, muren zijn bekleed, plafonds, ramen en deuren zijn geschilderd en houten vloeren zijn hersteld. Ook zijn alle stijlkamers opnieuw ingericht, uiteraard met respect voor de tand des tijds. Om de brandveiligheid in het vernieuwde paleis te borgen, is een watermistinstallatie gerealiseerd. Een behoorlijk vernieuwende ingreep in een 17e eeuws monument! De sproeikoppen van de installatie zijn heel subtiel en in kleur opgenomen in de monumentale plafonds, waardoor ze nauwelijks zichtbaar zijn. Een ondergrondse uitbreiding maakt het paleis geschikt voor de moderne museumbezoeker.”

Waardevolle elementen zijn zorgvuldig ingepakt.

Ondergrondse uitbreiding

Tot 2018 konden bezoekers in de Westvleugel genieten van een tijdelijke tentoonstelling. Vervolgens moesten zij hun jas weer aantrekken, om over het Bassecour naar de ingang van het paleis te wandelen. “Met de ondergrondse uitbreiding verandert dit”, aldus Bakkum. “De 5.000 m2 grote uitbreiding geeft een logische plek aan álle functies en ruimtes. Vanuit de ondergrondse ruimtes kunnen bezoekers straks niet alleen het paleis in, maar ook de vaste presentatie over De Oranjes in de oostvleugel bekijken en/of de museumwinkel en diverse restaurants bezoeken. Ook zijn hier de kassa- en informatiebalie, garderobe en andere faciliteiten ondergebracht.”

Slim gebruik van maatvoering en symmetrie

Voor de uitbreiding is gekozen voor het ontwerp van architect Dikkie Scipio van KAAN Architecten, die slim gebruik heeft gemaakt van de maatvoering en symmetrie van het paleis. “Belangrijk is bovendien dat bezoekers via de bestaande hoekpaviljoens naar de ondergrondse uitbreiding worden geleid”, vertelt Bakkum. “Hierdoor wordt niet ingegrepen op het Bassecour, dat een monumentaal en beeldbepalend element van het paleis is.” De vier grasparterres van het Bassecour zijn vervangen door glazen invullingen van exact hetzelfde formaat, waarover een dun laagje water zal stromen.    ❯

De kleinste details zijn van belang.

“Hiermee maken we een subtiele knipoog naar de oorspronkelijke eigenaren van het paleis – stadhouder Willem III en prinses Mary – die kasteel ‘Het Oude Loo’ ooit aanschaften vanwege de interessante (lage) ligging en natuurlijke wateraanvoer vanuit de hoger gelegen omgeving. Hierdoor konden zij op hun terrein de hoogste fontein in Europa bouwen. Water is dus altijd een belangrijk element geweest voor het paleis.”

De glazen invullingen ondersteunen bezoekers bovendien bij hun oriëntatie, vertelt hij. “Onderzoek heeft uitgewezen dat bezoekers langer in een museum blijven, wanneer zij weten waar zij zijn. Daarom hebben we in de ondergrondse uitbreiding veel hoogte en glas toegevoegd. Direct bij aankomst op het Bassecour kunnen bezoekers door het water en glas al de uitbreiding zien. En eenmaal binnen, kunnen zij door datzelfde glas fragmenten van het paleis zien. Die oriëntatie geeft rust in de rondgang.”

Paleisruimte tijdens de werkzaamheden.

Ruimte voor educatie

Nog een belangrijke opgave in het Programma van Eisen was educatie. In het vernieuwde paleis is een speciale vleugel ingericht voor kinderen. “In het Juniorpaleis in de Westvleugel kunnen jonge bezoekers op twee verdiepingen kennis maken met het thema gastvrijheid”, vertelt Bakkum. “Ook worden de voorbereidingen op weg naar het bal hier op een speelse manier zichtbaar gemaakt. Achterin is een picknickruimte gerealiseerd en boven bevindt zich de atelierruimte.” Last-but-not-least zijn ruimtes toegevoegd voor evenementen. “Een modern museum kan zowel overdag als ’s avonds geprogrammeerd worden. Dat geldt straks ook voor Paleis Het Loo”, aldus Bakkum. “We sluiten niet meer als de laatste bezoeker om 17.00 uur het museum verlaat, maar bieden vanaf dat moment ruimte voor groepen. Denk bijvoorbeeld aan ontvangsten van bedrijven, openingen van tentoonstellingen en andere (netwerk)activiteiten. Een grote cateringkeuken en Grand Foyer maken Paleis Het Loo geschikt voor groepen tot maar liefst 700 personen, die natuurlijk ook het paleis zelf kunnen bezoeken.”

Een grote cateringkeuken en Grand Foyer maken Paleis Het Loo geschikt voor groepen tot maar liefst 700 personen, die natuurlijk ook het paleis zelf kunnen bezoeken.

Omvangrijk project

Vanwege de omvang van het project, is de vernieuwing en uitbreiding opgeknipt in vijf percelen: (1) de realisatie van een bouwkuip onder het voorplein/het Bassecour, de vleugels en een deel van het Corps de Logis (hoofdgebouw); (2) de bouw van een nieuwe, ondergrondse foyer in deze bouwkuip en de vernieuwing van de vleugels; (3) de bouwplaatsinrichting, complete asbestsanering en restauratie van de monumentale stijlkamers; (4) de E-installaties en (5) de W-installaties. “Om de ondergrondse uitbreiding mogelijk te maken, is het paleis opgevijzeld”, vertelt Bakkum. “Dit betekent dat delen van het gebouw voorzichtig zijn losgetild van de fundering. Om dit mogelijk te maken, is een tijdelijke fundering gerealiseerd met vijzels, die het bestaande gebouw in halve millimeters omhoog hebben getild. Hierdoor kon de oude fundering worden verwijderd.” Voor de uitbreiding is tot tien meter diep gegraven, vertelt hij. “Hierbij is meer dan 40.000 m3 zand afgevoerd, waarna de bouwput is gevuld met 40.000 m3 water om de CSM-wanden op hun plek te houden. Nadat het onderwaterbeton als vloer is aangebracht, is dit water weer uit de bouwput gepompt. Vervolgens hebben we de vijzels en het gebouw laten zakken op de nieuwe fundering.”

De onderwater-betonvloer is een meter dik, vertelt hij. “Om alle onderwaterbeton in één stroom te kunnen storten, stonden gedurende anderhalve dag meerdere betonwagens uit de omgeving – vier in een rij – continu te lossen. De betonvloer is verankerd aan ruim 480 trekpalen, die al voor het ontgraven in de bodem zijn aangebracht. De verticale trekpalen en beschoeiing van de bouwput zijn gemaakt met behulp van soilmix (CSM) machines, waarvan er slechts vijf in Nederland beschikbaar zijn. Twee hiervan zijn ingezet bij Paleis Het Loo. De machines werden steeds voorgegaan door een archeoloog, die het archeologisch veldwerk uitvoerde. Immers werden de werkzaamheden uitgevoerd in een omgeving van nationaal erfgoed.”

Bijzonder én spannend

“Het vijzelen van een 17e eeuws monument is heel bijzonder en spannend”, benadrukt Bakkum. “Van tevoren zijn alle voegen van het gebouw zorgvuldig gefotografeerd. Bovendien is uitgebreide monitoring voorzien, waaruit bleek dat de zon een grotere uitslag gaf dan de bouwkundige ingrepen. Dit geeft niet alleen aan hoe nauwkeurig we aan het meten waren, maar vooral hoe secuur de werkzaamheden zijn voorbereid en uitgevoerd.” 

Waterdicht en zelfhelend beton voor Paleis Het Loo

IMG-20190719-WA0019
Lees het gehele artikel

De grootscheepse vernieuwing en verbouwing van Paleis Het Loo in Apeldoorn brengt flinke uitdagingen met zich mee. Ook als het om het betonwerk gaat. Want hoe kan bijvoorbeeld de waterdichtheid van de ruim acht meter hoge, ondergrondse uitbreiding gegarandeerd worden? Hoe moet worden omgegaan met de beperkte beschikbare ruimtes? En hoe kunnen de enorme belastingen op de bekisting het best worden opgevangen? Een kolfje naar de hand van Budobouw BV uit Zwolle, dat in opdracht van en in nauwe samenwerking met BAM Bouw en Techniek – Regio Oost alle betonwerk voor perceel 2 verzorgt. Van de constructie van de nieuwe, ondergrondse foyer en paviljoens tot en met de betonwerken voor de vernieuwde Oost- en Westvleugel en inclusief de betonvloer en het betondak voor het kantoor- en energiegebouw.

Tekst | Lieke van Zuilekom    Beeld | BudoBouw BV

BudoBouw is onder meer betrokken bij de ondergrondse uitbreiding onder de Bassecour (het voorplein).

Voor de uitbreiding onder de Bassecour (het voorplein) kon BudoBouw BV gebruikmaken van een tijdelijke bouwkuip van onderwaterbeton en grout­wanden. “In deze bouwkuip is een uitvlak- en isolatielaag van celbeton aangebracht, waarop wij de betonvloer hebben gestort”, vertellen directeur Denis van Wijk en bedrijfsleider Jeroen van Ostaijen van BudoBouw BV. “Op deze betonvloer zijn zowel wanden met een dubbelzijdige bekisting (beton-stelkist en sluitkist) als enkelzijdige wanden aangebracht, waarna ook hier het beton is gestort.” In het beton voor de keldervloer en kelderwanden is een Self-Healing Agent additief toegevoegd. “Dit additief bestaat uit korrels die sporen, een activator en nutriënten bevatten. Wanneer door onverhoopte (haar)scheurvorming grondwater toetreedt in de betonconstructie, ontwikkelen deze sporen zich autonoom tot bacteriën die de aanwezige nutriënten opeten. Hierbij komt kalksteen vrij en wordt de scheur gedicht, waardoor lekkages worden voorkomen. Wanneer er geen water meer toetreedt, zetten de bacteriën zich automatisch weer om in sporen waarna – bij eventuele nieuwe scheurvorming – het helingsproces zich herhaalt.”

Grote krachten

Een fantastische oplossing, die echter ook voor uitdagingen zorgt. “Door dit waterdichte en zelfhelende beton worden namelijk andere, grotere krachten uitgeoefend op de 8 meter hoge bekisting”, aldus Van Ostaijen. “Daarom zijn we al in de ontwerpfase door BAM Bouw en Techniek – Regio Oost betrokken, om de best passende bekistingen, juiste werkmethoden en meest geschikte stortvolgorde voor dit werk te bepalen.” In overleg met bekistingsspecialist Doka heeft BudoBouw BV besloten om meer schoren en grote, stalen jukken te plaatsen, die de extra krachten afdragen richting de vloer. Voor de begane grondvloer van de uitbreiding is gekozen voor een combinatie van breedplaten en kanaalplaten met stalen liggers, die grote overspanningen mogelijk maken. “In het dek van de ondergrondse uitbreiding komt een bijzondere, gebogen constructie van metselwerk. Om dit zogenaamde gewelf mogelijk te maken, hebben we een kunststof mal op maat laten maken die in het werk wordt gesteld. Vervolgens wordt hier de betonvloer overheen gestort.”

Vernieuwing en verzwaring

Voor de vernieuwing van de Oostvleugel heeft BudoBouw BV de bestaande constructie deels vernieuwd en verzwaard om hogere gebruikersbelastingen mogelijk te maken. De betonspecialist uit Zwolle realiseert hier onder meer de betonpoeren, liftputten en vloeren en vervangt het bestaande metselwerk. De opdracht voor de Westvleugel wordt naar verwachting binnenkort gegund.

Vorstelijke vernieuwing, verbouwing en uitbreiding Paleis Het Loo wordt steeds beter zichtbaar

FotoMX-2
Lees het gehele artikel

Ruim 30 jaar na de openstelling van Paleis Het Loo als museum ondergaat het paleis een ingrijpende vernieuwing en verbouwing. De werkzaamheden worden slim gecombineerd met een ondergrondse uitbreiding van ruim 5.000 m², waardoor meer ruimte ontstaat voor wisseltentoonstellingen en publieksfaciliteiten en waardoor de omvangrijke collectie nog beter gepresenteerd kan worden aan de bezoekers.

Tekst | Lieke van Zuilekom    Beeld | Paleis Het Loo

De werkzaamheden worden uitgevoerd in 6 percelen: (1) de realisatie van een bouwkuip onder de Bassecour (het voorplein), de vleugels en een deel van het Corps de Logis (hoofdgebouw); (2) de bouw van een nieuwe, ondergrondse foyer in deze bouwkuip, de vernieuwing van de Oost- en Westvleugel en de renovatie van het kantoor- en energiegebouw; (3) de bouwplaatsinrichting, complete asbestsanering en restauratie van de monumentale stijlkamers; (4) de E-installaties; (5) de W-installaties en (6) de liften. De realisatie van perceel 2 en 6 werd na een Europese aanbesteding gegund aan BAM Bouw en Techniek – Regio Oost.

BAM Bouw en Techniek – Regio Oost heeft een ondergrondse uitbreiding gerealiseerd met twee verdiepingen aan de voorzijde en één verdieping aan de paleiskant, waarin diverse grote museumzalen worden ingericht.

“De ondergrondse uitbreiding wordt gerealiseerd onder de Bassecour (het voorplein)”, vertelt Marko Zwiers, bouwplaatsmanager bij BAM Bouw en Techniek. “Hiervoor hebben wij een kelder gerealiseerd met twee verdiepingen aan de voorzijde en één verdieping aan de paleiskant, waarin diverse grote museumzalen worden ingericht. Bezoekers lopen vanaf medio 2021 vanaf de Bassecour naar de hoek-entreepaviljoens. Via ruime trappenhuizen en liften komen zij vervolgens terecht in een licht, ondergronds entreegebied met o.a. de kassa- en informatiebalie, Museumshop, garderobe en toiletten. Via een centrale hal krijgen zij toegang tot het paleis, evenals de museumzalen met tijdelijke tentoonstellingen én het 1.245 m² grote Huis van Oranje, waar een permanente collectie van het koningshuis zal komen en die toegang biedt tot de vernieuwde Oostvleugel. Via het westelijk hoekpaviljoen is bovendien de Westvleugel bereikbaar, waar een speciale afdeling voor kinderen verrijst: het Juniorpaleis.”

Betonadditief met micro-organismen

Voor de realisatie van de ondergrondse uitbreiding heeft BAM Bouw en Techniek – Regio Oost een tijdelijke bouwkuip (perceel 1) ter beschikking gekregen. “In deze constructie van onderwaterbeton en groutwanden hebben wij een uitvlak- en isolatielaag van celbeton aangebracht”, vertelt Zwiers. “Vervolgens hebben we een betonvloer gestort van bijna 100 cm dik. Deze betonvloer is met bijna 500 trekankers in de ondergrond verankerd.” In de uitbreiding worden betonwanden voorzien van maar liefst 80 tot 100 cm dik. “Vanwege de beperkte ruimte zijn naast wanden met een dubbelzijdige bekisting (beton-stelkist en sluitkist) ook enkelzijdige wanden toegepast. De bekisting voor deze enkelzijdige wanden is op circa een meter afstand van de tijdelijke constructie aangebracht, waarna het beton is gestort. Dit zorgde voor een enorme belasting op de bekisting. Een flinke uitdaging.” In het beton voor de keldervloer en kelderwanden is een Self-Healing Agent additief van Basilisk toegevoegd, gebaseerd op micro-organismen die kalksteen produceren. “Wanneer onverhoopt lekkages optreden, worden deze micro-organismen automatisch geactiveerd. Haarscheuren tot 0,8 mm worden vervolgens autonoom hersteld, waarmee de duurzaamheid van het beton enorm verbetert.”   

De constructie voor de ondergrondse uitbreiding is voor 85% gereed. Op dit moment wordt het dek van de begane grondvloer gesloten. Hiervoor maakt BAM Bouw en Techniek – Regio Oost gebruik van breedplaten (90%) in combinatie met kanaalplaten (10%). “Om de museumzalen optimaal te kunnen benutten, zijn stalen liggers in de dekvloer aangebracht die overspanning tot 25 meter mogelijk maken.” Om een optimale daglichttoetreding in de ondergrondse uitbreiding te borgen, is in het dek een grote glaspartij gemaakt, ter plaatse van de voormalige grasparterres. “Aan de voorzijde zijn diverse lichtsleuven toegevoegd”, aldus Zwiers. “In de museumzalen zorgt kunstlicht straks voor een juiste verlichting.”

Op dit moment wordt het dek van de begane grondvloer gesloten.

Vernieuwing van de Oost- en Westvleugel

De Oost- en Westvleugel worden tot op het casco gestript. “Aan de buitenzijde houden de vleugels hun vertrouwde uitstraling”, vertelt Zwiers. “De bestaande constructie wordt deels vernieuwd en verzwaard om een hogere gebruikersbelasting mogelijk te maken. Bovendien wordt de indeling gewijzigd.” De grootste wijziging vindt plaats in de Oostvleugel, omdat deze over circa 25 meter direct aansluit op de ondergrondse uitbreiding. “In deze vleugel is een tijdelijke constructie voorzien om de cascostrip, vijzeling van de bestaande constructie en opbouw van de nieuwe constructie mogelijk te maken. Zodra deze vleugel weer stabiel is, wordt de tijdelijke constructie verwijderd. De houten vloeren blijven grotendeels gehandhaafd. Voor de ramen komen voorzetramen. Bovendien worden alle buitengevels geïsoleerd, conform de eisen van deze tijd.”

Om een optimale toegang tot de nieuwbouw, vleugels en het paleis zelf te borgen, worden 12 nieuwe liftinstallaties voorzien. “In het dek maken we een grote goederen-heflift, waarmee alle museumstukken eenvoudig naar binnen gebracht kunnen worden”, vertelt Zwiers. “De afmeting van deze lift is nauwkeurig afgestemd. In het entreegebouw wordt een aantal moderne glazen liften geplaatst en in het paleis zelf komen liften die aansluiten op de afwerking van de diverse ruimtes. De liften worden door in totaal drie liftleveranciers geleverd.”