Tagarchief: J.P. van Eesteren

2.800 m³ hout voor hoogste ‘hybride’ woongebouw van Nederland

Lees het gehele artikel

Vanaf de zomer van 2021 is Amsterdam een duurzame icoon rijker. Aan de Amstel wordt druk gebouwd aan woontoren HAUT, dat met een hoogte van 73 meter en een constructie van hout, beton en staal het hoogste ‘hybride’ houten gebouw van Nederland zal worden. Het gebouw wordt niet alleen uniek in architectuur, maar ook uitzonderlijk in duurzaamheid, aldus Thijs Croon, projectontwikkelaar bij initiatiefnemer en ontwikkelaar Lingotto en Jeroen Dunnebacke, projectmanager bij aannemer J.P. van Eesteren. In totaal wordt 2.800 m³ hout gebruikt voor de woontoren, waarin ruim 2.500 ton CO2 is opgeslagen. Dit staat gelijk aan de jaarlijkse uitstoot van zo’n 400 huishoudens.

In 2016 startte de gemeente Amsterdam een tenderprocedure voor de nieuwbouw. “Iedere inschrijving moest bestaan uit een financieel bod, een ontwerp én een BREEAM-NL-duurzaamheids­ambitie”, aldus Croon. “Het gebruik van Cross Laminated Timber (CLT) sluit hier uitstekend op aan. Bouwen met CLT is snel, kostenefficiënt, duurzaam en circulair. Wanneer je CLT toepast, kun je bovendien een aanzienlijk deel van de stalen of betonnen hoofddraagconstructie van een gebouw vervangen.” Hoewel CLT in 2016 nog relatief onbekend was, is HAUT niet het eerste project waarin het materiaal wordt toegepast. Lingotto hoefde dit wiel dus niet opnieuw uit te vinden. “Wel nieuw was de hoogte van het project. Om de sterkte, stijfheid en stabiliteit van de constructie te garanderen, hebben we dankbaar gebruik gemaakt van de kennis en expertise van ingenieursbureau Arup, dat al diverse Europese CLT-projecten had uitgevoerd. Samen met Arup en Team V Architectuur hebben we een expressief en transparant gebouw ontworpen, met een waanzinnige uitkijk over de Amstel, jachthaven Stadshaven Amstelkwartier en Park Somerlust.”

HAUT wordt niet alleen uniek in architectuur, maar ook uitzonderlijk in duurzaamheid. (Artist impressie: TeamV / Zwartlicht)

Constructie van hout, beton en staal

Bij de afronding van het definitieve ontwerp eind 2017 werd een bouwteam gevormd, waarin ook J.P. van Eesteren is aangeschoven. “In dit bouwteam en samen met Lingotto en de adviseurs hebben wij het technische ontwerp verder uitgewerkt, waarna in november 2018 de bouw kon starten”, vertelt Dunnebacke. “Om de minder gunstige constructieve eigenschappen van hout te compenseren, is gekozen voor liftkern van beton. En ook de kelder is in beton uitgevoerd, omdat deze in het grondwater staat. De kolommen en balken van de woontoren worden gemaakt van glulam (in de lengterichting gelamineerd hout). De verdiepingsvloeren en (dragende) wanden zijn gemaakt van CLT, waarbij bovenop de vloeren een dunne betonlaag wordt aangebracht. Naast de constructieve voordelen zorgt de massa van dit beton voor een betere geluidsisolatie.”

BREEAM-NL ‘Outstanding’

HAUT wordt gebouwd volgens de hoogste graad in duurzaamheid en beschikt over een BREEAM-NL ‘Outstanding’ ontwerpcertificaat. “In deze beoordeling wordt niet alleen gekeken naar materiaaltoepassing, maar ook naar milieuvriendelijkheid, ecologie, woonkwaliteit en energieverbruik”, aldus Croon. “De gevel van de nieuwbouw wordt volledig uitgevoerd in warmtewerend tripleglas. Daarnaast worden verspreid over de gevel 100 vogelnesten ingebouwd en wordt het gebruik van openbaar vervoer gestimuleerd.” Dunnebacke: “Voor de verwarming van de 52 koopappartementen en commerciële plint wordt een aansluiting gemaakt op het stadsverwarmingsnet, terwijl een nieuwe bron naast het gebouw in de gewenste koeling voorziet. Een ventilatiesysteem met CO2- en windkrachtsturing zorgt voor de aanvoer van voldoende frisse lucht.” Zowel het dak als de gevel van HAUT worden voorzien van zonnepanelen, vertelt hij. “Bovendien wordt regenwater op de daken en balkons efficiënt opgevangen en benut voor de daktuinen.”

Zowel Lingotto als J.P. van Eesteren zien de bouw van HAUT als een baanbrekend project, dat alle mogelijkheden van hout als innovatief bouwmateriaal illustreert. (Beeld: Jannes Linders)

Bouwsysteem van de toekomst

Zowel Lingotto als J.P. van Eesteren zien de bouw van HAUT als een baanbrekend project, dat alle mogelijkheden van hout als innovatief bouwmateriaal illustreert. “De kennis die we in dit project opdoen delen we graag, zodat ook andere ontwikkelaars en aannemers met CLT aan de slag kunnen en durven gaan”, benadrukt Croon. “In navolging van HAUT zijn we inmiddels met een tweede houten project gestart: kantoorgebouw HoutWerk in Utrecht, dat met slechts 3 bouwlagen aanzienlijk eenvoudiger is.” Dunnebacke: “Vorig jaar leverden wij het zeer duurzame kantoor voor Triodos Bank op, waarbij we al ruime ervaring opdeden met het bouwen in hout. Ook zijn we inmiddels bij diverse andere CLT-projecten betrokken.”

Paviljoen Scheveningen: Nieuwe blikvanger langs de boulevard

foto-02-drone
Lees het gehele artikel

De afdeling Verbouw, Onderhoud en Renovatie (VOR) van J.P. van Eesteren heeft onlangs in opdracht van Strandweg Vastgoed B.V. een nieuw en indrukwekkend strandpaviljoen gerealiseerd ter hoogte van de keerlus aan de Gevers Deynootweg in Scheveningen. Het vrijstaande gebouw ligt volledig op het strand en is onder meer voorzien van een kelder met toiletvoorzieningen, diverse horecaruimtes en terrassen en een techniekruimte op de bovenste verdieping. Rondom het strandpaviljoen is een imposante sierkroon van staal gerealiseerd, die ‘los’ om het gebouw heen staat en als een schelp of golf refereert naar de omgeving. Het ontwerp voor de nieuwbouw is gemaakt door Bureau voor Stedebouw en Architectuur Wim de Bruijn BV.

Tekst | Lieke van Zuilekom    Beeld | Bert Rietberg

“Direct na de bouwvak van 2019 zijn de bouwwerkzaamheden gestart”, vertelt Fred Mosselman, projectmanager VOR bij J.P. van Eesteren. “Begin september zijn de eerste grondverdringende schroefpalen aangebracht ten behoeve van de kelder. Onder de terrassen en begane grondvloer is gekozen voor stalen boorbuispalen.” Tot en met de eerste verdieping is de nieuwbouw opgetrokken uit beton, vertelt hij. “Waar de kelder ruimte gaat bieden aan diverse toiletvoorzieningen, worden op de begane grond een restaurant en keukenvoorzieningen gerealiseerd, evenals een groot terras op gelijke hoogte met de boulevard. De eerste verdieping wordt gebruikt voor feesten en partijen. Ook hier is een terras gerealiseerd, vanaf waar bezoekers prachtig kunnen uitkijken over het strand, de zee en de boulevard.” Zowel de kelder, begane grond als eerste verdieping zijn casco opgeleverd en worden afgewerkt door de huurder, die binnenkort bekend wordt gemaakt. Op de tweede verdieping, die is uitgevoerd met een staalconstructie en een staalplaatbetonvloer, zijn in onderaanneming van J.P. van Eesteren alle installatietechnieken zorgvuldig ingepast.

Bijzondere sierkroon van staal

De gevel van het strandpaviljoen is rondom afgewerkt met een vliesgevel, waardoor daglicht maximaal naar binnen kan stromen. Daaromheen is een sierkroon gerealiseerd. “Het gebouw zou aanvankelijk een houten kroon krijgen”, vertelt Willem Voogt, werkvoorbereider bij J.P. van Eesteren. “Echter is deze kroon vervangen door een kroon van staal. Bij een houten kroon zou je namelijk teveel afvalhout hebben en ook de conservering is kostbaar.” Vanwege de aanpassing moest de sierkroon opnieuw gedetailleerd worden. “Een flinke uitdaging, maar hierdoor kregen we wel de kans om het ontwerp nog meer naar onze hand te zetten. Zo hebben we de vliesgevels iets naar binnen verplaatst, om een beter geveldetail te creëren. Bovendien hebben we de kroon zo geëngineerd dat deze nu ‘los’ om het gebouw heen staat en niet langer onderdeel uitmaakt van de gebouwschil.”

Rondom het strandpaviljoen is een imposante sierkroon van staal gerealiseerd,
die ‘los’ om het gebouw heen staat en als een schelp of golf refereert naar de omgeving.

Unieke, glooiende vormen

Een tweede uitdaging betroffen de vele betonwerken, die in het werk gestort moesten worden. Vanwege de unieke, glooiende vormen van het gebouw was prefab namelijk geen optie. “Geen enkele wand is recht en ook de trappen hebben een specifieke ronding gekregen”, vertelt Paul Vollebregt, uitvoerder bij J.P. van Eesteren. “Bij de eerste blik op de tekeningen was al duidelijk dat de maatvoering veel aandacht zou vragen. Je hebt geen enkel referentiepunt van waaruit je iets, bijvoorbeeld een binnenmuur, kunt uitzetten omdat het assenstelsel van het gebouw zich daar niet voor leent. Daarom hebben wij onze BIM-afdeling ingeschakeld en in overleg met onze maatvoeringsafdeling een extern maatvoeringsbedrijf in de arm genomen, dat ons maatvoeringsplan van een goede grondslag heeft voorzien. In 2D was dit project niet te bouwen geweest.”

Wind, zand en corona

Tot de kerst van 2019 liepen alle werkzaamheden volgens planning, vertelt Mosselman. Daarna zorgde onder meer de harde wind van storm Ciara voor hoofdbrekens. “Boven windkracht 6 mogen de kranen niet worden gebruikt, waardoor bevoorrading niet altijd mogelijk was. Bovendien zorgde de wind voor zandverplaatsingen, waardoor we materialen konden kwijtraken. Een zorgvuldige opslag op de bouw was dan ook essentieel.” Na Ciara volgden de COVID-19-maatregelen, die extra tijd, afstemming en energie kostten en grote invloed hadden op de materiaalleveringen. “Onder meer de glazen balustrades met hun specifieke verticale en horizontale gebogen vormen zijn in China geproduceerd. Vanwege de lockdown konden deze helaas pas veel later worden geleverd. Het eerste deel van de balustrades hebben we net voor de oplevering nog kunnen monteren. De balustrade voor de tweede verdieping is echter nog onderweg en volgt binnenkort.”

Bouwinfo

Opdrachtgever Strandweg Vastgoed B.V.
Architect Bureau voor Stedebouw en Architectuur Wim de Bruijn BV
Hoofdaannemer en bouwcoördinator TBI-onderneming J.P. van Eesteren
Constructeur RHDV
Betonconstructie J.P. van Eesteren
Staalconstructies Vic Obdam Staalbouw
Installaties Unica

Little C: Een stukje New York, aan de rand van de Rotterdamse binnenstad

_DSC7629
Lees het gehele artikel

Op de kop van de Coolhaven in Rotterdam, tussen het Erasmus MC en de Hogeschool Rotterdam wordt druk gebouwd aan Little C, een bijzonder woon-/werkgebied met 315 lofts en appartementen van 48 tot 296 m², 7.500 m² aan werkruimten, een parkeergarage met 246 parkeerplekken en 2.200 m² aan overige (plint)faciliteiten en horeca.

Tekst | Lieke van Zuilekom    Beeld | Sandra Koning

Met stoere bakstenen gevels, grote raampartijen, expressieve stalen hekwerken en loopbruggen die de diverse gebouwen verbinden, ademt het gebied de sfeer van de New Yorkse wijk Greenwich Village. Door het vele groen, de diverse pleintjes, de hippe, kleinschalige horeca en het nieuwe Coolhavenpark krijgt Little C bovendien een ontspannen, intiem stads karakter. De nieuwbouw is ontworpen door architect Jaakko van ’t Spijker, in samenwerking met landschapsontwerper Cor Geluk en Bert van Breugel van INBO. ERA Contour en J.P. van Eesteren ontwikkelen en bouwen samen de lofts en appartementen, kantoren, werkplekken, horeca en ateliers, die verspreid worden over in totaal vijftien gebouwen. Bovendien zijn beide TBI-bedrijven verantwoordelijk voor de gebiedsinrichting.

Little C wordt gerealiseerd op een van de laatste vrije bouwlocaties aan de rand van de Rotterdamse binnenstad. Een locatie die zich kenmerkte door rijbanen, veel beton, een trambaan en een grote zandbak, waar voorheen de parkeergarage van het Erasmus MC en Museum Boijmans Van Beuningen gevestigd was. “Onze ambitie was om deze desolate locatie om te turnen tot een hoogwaardig en aangenaam woon- en verblijfsgebied, dat weer aanhaakt op de rest van het stedelijk weefsel”, vertelt Job van Zomeren, directeur van ERA Contour. “In de ontwikkel- en ontwerpfase waren we nadrukkelijk op zoek naar een sterke, eigen identiteit. We wilden een buurt creëren waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten, maar ook een voorbeeld van hoe je in een hoge dichtheid kunt ontwikkelen, zonder dat het anoniem wordt. Cruciaal daarin is de aanleg van het park aan de voorzijde, dat overloopt in de groene Heemraadssingel en reikt tot aan het water van de Coolhaven.”

Op de kop van de Coolhaven in Rotterdam, tussen het Erasmus MC en de Hogeschool Rotterdam wordt druk gebouwd aan Little C.

New York style

De trambaan op de G.J. de Jonghweg is opgeheven en de rijbanen zijn versmald. Aan de drukke zijde van de Maastunnel is een afschermende, L-vormige bebouwing gecreëerd met vier woon-/werktorens en diverse kleine doorsteken, waardoor Little C in de luwte van het wegverkeer komt te liggen. Hierbinnen zijn elf kleinere torens opgetrokken, rondom drie gezamenlijke verblijfspleinen. Gekozen is voor gebouwhoogtes van 5 tot 11 lagen, waardoor de zon alle binnenpleintjes goed kan bereiken. “Stoere gevels met roodbruin metselwerk en grote raampartijen met robuuste, zwarte raamlijsten geven het gebied een authentiek en industrieel karakter”, aldus Van Zomeren. “De ‘New York style’ architectuur is bovendien doorgevoerd in de natuurstenen plinten, imposante gebouwentrees, ruwe ‘village’ bestrating, straatnaamborden en stalen noodtrappen en hekwerken, die speciaal voor dit project zijn ontworpen. Kabels langs en tussen de gevels laten het groen naar boven groeien, en zorgen zo voor sfeervolle, verzachtende onderdoorgangen. In combinatie met de vele voorzieningen wordt Little C niet alleen de perfecte woonomgeving voor alleenstaanden en starters, maar ook voor senioren en gezinnen, die nauw bij de planvorming zijn betrokken.”

Het leeuwendeel van de koop- en middenhuurwoningen is afgewerkt als loft. “Daarmee is onze rauwe, stedenbouwkundige visie ook doorgezet aan de binnenzijde van de woningen, die een open structuur, minimale muren en deuren en schoonbetonwanden hebben gekregen”, vertelt Van Zomeren. Alle 209 middenhuurwoningen zijn gekocht door belegger Bouwinvest, die het concept van ERA Contour en J.P. van Eesteren maximaal heeft omarmd. Daarnaast zijn 30 gastenkamers en studio’s ingericht voor Familiehuis Daniel den Hoed, waardoor kankerpatiënten en hun familie dicht bij elkaar kunnen zijn en elkaar kunnen steunen tijdens een behandeling in het Erasmus MC. Een loopbrug over de ’s-Gravendijkwal zorgt voor een snelle en directe verbinding met het medisch centrum. 

Gefaseerde oplevering

Het Familiehuis wordt in september opgeleverd. In de zes maanden daarna worden ook alle woontorens gefaseerd opgeleverd. In het voorjaar 2021 ronden ERA Contour en J.P. van Eesteren de inrichting van het binnengebied af en start de gemeente Rotterdam met de aanleg van het Coolhavenpark, vertelt Van Zomeren. “Bovendien zijn we recent gestart met de ontwikkeling van de Parkhaven, waarmee we het gebied logisch kunnen verbinden met Het Park.”

Projectinfo

‘Slimme woning is populair’

Als vertrouwde co-maker is Van den Pol Elektrotechniek actief op meerdere woonprojecten van ERA Contour. “Bij Little C zijn wij verantwoordelijk voor de complete E-voorzieningen, videofoon en data-installatie”, zegt Bob Oostendorp, Business Unit Leider Woningbouw. “Smart LED-verlichting draagt bij aan de duurzaamheid. Ook de brandmeldbeveiliging van de vluchtwegen nemen wij voor onze rekening.”

Little C kenmerkt zich door een grote variëteit. “Appartementen, lofts, studio’s: geen woning is hetzelfde.” Een aantal bewoners koos voor het slimme woningconcept dat Van den Pol aanbiedt. “Dit pakket wordt steeds populairder. Via een app kunnen bewoners onder meer lichtscènes inschakelen en verlichting op afstand bedienen. Ook bevat een slimme woning bewegingssensoren die zorgen voor energiebesparing en comfort.”

Ervaring in de stad

De woonblokken van Little C bevinden zich in verschillende bouwstadia. “Onze medewerkers verplaatsen zich regelmatig tussen de blokken. Bouwplaatslogistiek en planning luisteren dus nauw. Ook de stedelijke omgeving heeft impact. Zo is de aanvoer van materialen strak geregeld.” Grote steden zijn vertrouwd terrein voor Van den Pol. “De ruimte op de bouwplaats is vaak beperkt, bereikbaarheid vormt een uitdaging. Maar met onze ervaring hebben we hiervoor slimme oplossingen ontwikkeld. Ook in drukke steden kunnen we prima uit de voeten.”

Projectinfo

Circa 2.000 houten stelkozijnen en ruim 7.000 m² HSB-elementen voor project Little C

Timmerfabriek Frank van Roij gaat ook technisch uitdagende projecten niet uit de weg. Dat wordt onder meer bewezen in project Little C, waarvoor de Goirlese timmerfabriek in opdracht van Bouwcombinatie Little C V.O.F. in een zeer korte doorlooptijd circa 2.000 houten stelkozijnen en ruim 7.000 m² HSB-elementen heeft geëngineerd, geproduceerd en geleverd.

De stelkozijnen zijn digitaal uitgetekend door de uitgebreide engineerings­afdeling van Timmerfabriek Frank van Roij. “In Goirle hebben we de bouwkundige maatvoeringen en aansluitingen omgezet naar een praktische en maakbare detaillering”, vertelt ingenieur Robert Bierings. “Daarbij hebben we nadrukkelijk rekening gehouden met de waterdichtheid en hoge luchtdichtheidseisen in dit project.”

Een deel van de stelkozijnen is geïntegreerd in de houtskelet­­bouw­elementen, waaraan tevens hoge luchtdichtheidseisen werden gesteld. Bovendien had Timmerfabriek Frank van Roij te maken met hoge RC-waarden en diverse isolerende en dampremmende folies, die op de juiste manier verwerkt en aangesloten moesten worden. “Om een eenvoudige verwerking van de HSB-elementen mogelijk te maken, hebben we bovendien veel aandacht besteed aan de hijsbaarheid”, vertelt Bierings. “Net voor de bouwvak zijn de laatste HSB-elementen geproduceerd.”