Tagarchief: It Swettehûs

Van gebruikt hout naar nieuw product

image009
Lees het gehele artikel

Hupkes Houthandel is specialist in het vervaardigen en leveren van grond-, weg- en waterbouwproducten, met ruim 100 jaar ervaring in zagen, schaven en CNC-bewerken van hardhout. Begin 2020 werd het bedrijf door een scout benaderd over de bouw van It Swettehûs.

Hupkes creëert maatwerkoplossingen in o.a. Azobé, Bilinga, Groenhart en Basralocus. Roelof Lantinga is verantwoordelijk voor de verkoop van dit project: “Wij werden benaderd omdat wij zowel het hout hebben, als dit kunnen bewerken. Niet dat het een eenvoudige klus was. De vraag was welke materialen er geschikt waren en welke wij beschikbaar hadden.”

Herwonnen hout.

Directeur Stefan Meinhardt: “Roelof en ik begonnen ongeveer vier jaar geleden serieus met het aanbieden van gerecycled hout. Voor It Swettehûs hebben we, van onze nationale en internationale projecten, het grootste volume gerecycled hout tot nu toe geleverd.” Dit hout is afkomstig van meerpalen, damwanden en wrijfhouten die gerenoveerd of vervangen moesten worden. Lantinga: “Het is altijd weer een verrassing hoe het hout eraan toe is na jarenlange verwering in de buitenlucht. Als het onder water is geweest, zitten hier bijvoorbeeld schelpdieren/bagger en algen op.” 

Deel van de constructie.

Omdat het hout eerst een uitgebreide bewerking nodig heeft, kent hergewonnen hout zijn beperkingen. “Soms vraagt een klant naar een product of hoeveelheid die niet mogelijk is. Het bewerken van dit hout is ingewikkeld vanwege aanwezig staal of andere gebreken. De palen die wij opkopen, zijn niet oneindig lang. Daarnaast zagen en schaven wij er in onze zagerij in Dieren de slechte stukken af. Zo ontstaat een nieuw product.” Dit mag vaak een FSC keurmerk dragen. “Voor dit project was in eerste instantie maar één soort beschikbaar in dit volume”, zegt Lantinga. “Een deel van de getrokken palen hebben we hetzelfde gelaten en ander deel gezaagd. Dit ging om 20 vrachtwagens vol. Het materiaal komt zoveel mogelijk uit Friesland. Ca. 96 Basralocus palen werden gebruikt voor de constructie. Overige palen zijn gezaagd en gebruikt voor de gevel, zowel binnen als buiten. Voor de haven en steigers werd ook Azobé en Karri gebruikt.”  

Puzzelwerk van hout en staal

Swettehûs2-16-04-2021_0001
Lees het gehele artikel

Visser Konstruktie Veenwouden BV verzorgde de stalen draagconstructie voor It Swettehûs. Hierbij lag de complexiteit in de combinatie van staal met hout. Projectleider Eelke Hofman: “Wij staan erom bekend dat we een uitdaging niet uit de weg gaan!”

Staal en hout verbinden was de uitdaging.

It Swettehûs is een grotendeels Fries project, uitgevoerd door Bouwgroep Dijkstra Draisma. “Dit is een zakenpartner van ons, zij kent dus onze expertise. We zijn niet puur een hallenbouwer, maar richten ons graag op bijzondere constructies.” In het geval van It Swettehûs werd staal met heel veel nieuw en gebruikt hout gecombineerd. “Een deel daarvan is zichtbaar, de stalen kolommen en vakwerkspanten bijvoorbeeld, maar de metalen platen en consoles die de houten liggers met elkaar verbinden niet.”

Visser Konstruktie Veenwouden aan het werk.

A&I Kwant BV uit Veendam heeft de 3D-engineering voor Visser Konstruktie gedaan. “In nauw overleg met de aannemer en de hoofdconstructeur heeft zij voor ons in detail uitgewerkt hoe we staal en hout het beste konden combineren.” Ook op de bouwplaats zorgden de consoles die hout en staal verbonden voor puzzelwerk. “Onze monteurs kregen die en moesten alles aan elkaar zien te knopen. Zo moesten eerst consoles aan liggers gemonteerd worden in de juiste volgorde, voordat de liggers op hun plek gehesen konden worden.” Visser Konstruktie was negen weken onafgebroken op de bouwplaats aanwezig voor de opbouw van het casco met de houten prefab vloerelementen. In een later stadium zijn de trappen en hekwerken aangebracht. “We zijn erg tevreden met het mooie project en de goed verlopen samenwerking.”  

Circulair icoon van Fryslân

Swettehûs-05-11-2021_by-IMAZZO-25
Lees het gehele artikel

In opdracht van de provincie Fryslân startte Bouwgroep Dijkstra Draisma eind 2020 met de bouw van It Swettehûs, hét circulaire icoon van Fryslân. Deze centrale komt in Leeuwarden en wordt gebruikt om 40 Friese bruggen op afstand te bedienen. Naast een werkplek voor ongeveer 20 brugbedienaars worden het nieuwe gebouw en terrein straks de uitvalsbasis voor provinciale medewerkers vaarwegbeheer, nautische zaken en de technische dienst voor onderhoud van bruggen en sluizen.

Basralocus palen als deel van de constructie.

In de basis dient het pand om ruim 40 Friese bruggen op afstand te kunnen bedienen. It Swettehûs, vlakbij een ontsluitingsweg naar Leeuwarden, heeft echter ook een haven gekregen. Heerke Osin­ga, projectleider van Bouwgroep Dijkstra Draisma: “Het wordt de uitvalsbasis voor de technische dienst en is een plek waar boten onderhouden worden. Ander personeel van de provincie kan hier ook werken en de drukte van de stad vermijden.”

De stalen trap van It Swettehûs.

Belangrijke mijlpaal bijna bereikt

“We zijn nu bezig met de afbouw”, zegt Osinga. “Sinds 1 december zijn er al vier mensen in het Swettehûs werkzaam.” De brugbediening is gesitueerd op de bovenste verdieping van het gebouw, die lijkt bijna te zweven door de glazen gevels die de verdieping eronder kenmerken. “Deze ‘doos’ wordt gekenmerkt door de houten lamellen. Deze bepalen de constructie, maar zijn ook op het plafond toegepast en lopen van binnen naar buiten toe.” Sinds de eerste brugbedienaars aan de slag zijn, wordt de rest van het gebouw afgebouwd. 

Bouwgroep Dijkstra Draisma werkt al sinds 9 juli 2019 aan It Swettehûs. Samen met een team, dat bestaat uit GEAR architecten, Sweco, ITBB, de Waard en Donkergroen. Een zo circulair mogelijk pand was het doel. “In de ontwerpfase was dit best lastig. Welke materialen ga je toepassen en zijn zij ook voldoende beschikbaar?” Daarom huurde de bouwgroep een materiaalscout in, die in kaart bracht welke materialen geschikt en beschikbaar waren. “Het hoofdbestanddeel is hout. We hebben gebruik gemaakt van de tropische hardhoutsoort Basralocus. We gebruiken getrokken meerpalen opnieuw in het pand. Zowel op lengte om de constructie mee te vormen en als planken aan de gevel en in het gebouw.” Daarnaast wordt It Swettehûs zo gebouwd dat het pand weer gedemonteerd kan worden.      

Duurzaamheid

Ook duurzaamheid speelt een erg belangrijke rol bij de bouw van It Swettehûs. De energie wordt opgewekt door 1.000 zonnepanelen die op daken, maar ook op een grondwal langs het kanaal  geplaatst zijn. “Voor het aanleggen van de haven worden damwanden uit een vorig provinciaal project hergebruikt”, legt Osinga uit. “Op de damwanden zijn leidingen geplaatst die thermische energie uit de bodem en het oppervlaktewater gaan halen. Dit zorgt voor koeling in de zomer en verwarming in de winter. Dit is een primeur voor Fryslân.”

De energie wordt opgewekt door 1.000 zonnepanelen.

Energiezuinige slimmigheden

Het project kent nog enkele andere energiezuinige slimmigheden, zoals een parkeerterrein met opladers voor elektrische voertuigen, gevoed door zonnepanelen. Daarnaast is de werkplaats van It Swettehûs bekleed met hergebruikte koelcelpanelen. Deze panelen zijn afkomstig van een grote koelcel in de Randstad. De panelen zorgen aan de binnenkant voor een industrieel uiterlijk. De buitenkant wordt bekleed met een profielplaat. “Deze materialen voldoen heel goed aan de isolatiewaarden die we moesten bereiken.”  

Circulair spanningsveld

Inmiddels zijn de eerste brugwachters aan het werk in It Swettehûs. De afbouw is in volle gang. Noorman Bouw- en milieu-advies is als adviseur betrokken bij dit project, dat onder meer bijzonder is omdat er voor 40% gebruik is gemaakt van hergebruikte materialen. 

Directeur en eigenaar Tineke Noorman legt uit dat Noorman Bouw- en milieu-advies meedenken centraal stelt. “Wij geven onder meer advies op het gebied van bouwfysica en brandveiligheid. Hierbij bekijken we of de gemaakte keuzes binnen de regelgeving passen. Als blijkt dat dit nog niet het geval is, denken we mee over een oplossing.”

Bij het Friese project ontstond een spanningsveld omdat minimaal 40% van de materialen circulair moest zijn. “Dit is uitdagend, omdat qua bouwfysica aantoonbaar moet zijn dat onderdelen van de constructie voldoen. Het gaat dan om brandwerendheid, maar bijvoorbeeld ook om geluidsisolatie.” Noorman zegt dat de circulariteitsgedachte en het steeds meer belabelen en certificeren moeilijk samengaan. “Hier moeten we over nadenken, want het is niet wenselijk dat het één het ander in de weg zit.” In It Swettehûs werd een deel van de constructie toch in staal uitgevoerd. “Daarnaast heeft het bedrijf één centraal trappenhuis. Dit zou van hout worden, maar vanwege brandwerendheid is toch voor beton gekozen.”

Hollands Hout in It Swettehûs

Een bijzonder pand verdient een bijzondere vloer. Voor het Friese paradepaardje It Swettehûs werd de vloer verzorgd door Doetinchem Parket.

Eigenaar Chris de Vries: “Bouwgroep Dijkstra Draisma zocht contact met ons. Zij vroeg of wij haar konden helpen aan een gebruikte parketvloer. Op dit aantal m2 was dit echter een heel lastige zaak.” Gelukkig beschikte Doetinchem Parket over een duurzame troef: “Wij leveren de Bruynzeel Hollands Hout vloer. Deze vloer is gemaakt in samenwerking met Staatsbosbeheer en bestaat uit hout van Nederlandse eikenbomen die selectief gekapt worden.”

De vloer paste helemaal binnen de duurzaamheidsgedachte van het Friese project. “Dit is het eerste grotere project dat met Hollands Hout is uitgevoerd. In totaal is er ongeveer 315 m2 parket gelegd op de eerste en tweede verdieping. De afwerking van de vloer is uitgevoerd met lijnzaadolie van Nederlandse bodem, gemaakt door Rigo Verffabriek.”

Vorig jaar nam Doetinchem Parket de activiteiten en medewerkers van Bruynzeel Vloeren over. “We hebben nog ruim voorraad, maar hebben ook de samenwerking om nieuw Hollands Hout te produceren.” De Vries besluit: “We zijn erg blij met de samenwerking tijdens dit project, we kwamen op een hele fijne opgeruimde bouw. Dat is lang niet overal zo!”