Tagarchief: Den haag

Handige oplossingen vinden voor de uitdagingen van transformaties

De-Nieuwe-Norm-3_Het-Prins-Hendrikgebouw-als-de-transformatie-v
Lees het gehele artikel

“Wij geven vastgoed een nieuwe toekomst, door het te transformeren en renoveren. We geven gebouwen een andere functie of verlengen juist de levensduur van het vastgoed”, lees je op de site van De Nieuwe Norm. Dat was ook de opdracht voor huidige projectleider Arnoud Padmos, die al als werkvoorbereider bij de transformatie van het Prins Hendrikgebouw in Den Haag betrokken was. 

Opdrachtgever Focus Real Estate schakelde De Nieuwe Norm in vanwege haar ervaring met het transformeren van beeldbepalende gebouwen. Een mooi voorbeeld was een eerder project aan de Paviljoensgracht en nu het Prins Hendrikgebouw in Den Haag. Het voormalige kantoorpand in de binnenstad wordt omgetoverd tot een multifunctioneel wooncomplex. Het gebouw van zo’n 2.600 vierkante meter met ondergrondse parkeergarage krijgt een commerciële invulling op de begane grond. Op de verdiepingen komen 35 turnkey stadsappartementen voor particuliere verhuur met een chique afwerking. “Deze buurt is sterk in ontwikkeling. Zo’n transformatie geeft direct een boost aan de omgeving. Het is een mooie buurt om te gaan wonen”, vertelt Padmos. Het gebouw krijgt een gasloos installatieconcept: warmtelevering met warmtepompen en restwarmte van mechanische ventilatie, in combinatie met PCM in de vloerverwarming. “Hier wordt warmte opgeslagen en weer geleidelijk afgegeven, waardoor je een heel goed rendement hebt.”

Uit de Haagse gemeente-archieven.

Transformaties: een verrassingspakket

“Bij transformaties is geen project hetzelfde”, legt Padmos uit. “Je hebt te maken met gebouwen met een geschiedenis. Zo is dit Prins Hendrikgebouw in 1967 gebouwd. Maar toen ik in het Haagse stadsarchief ging zoeken, kwamen we er achter dat er in 1968 nog een stuk is aangebouwd. Dat heeft een heel andere constructie dan het originele pand.” 

Vaak komen zulke verborgen constructieverrassingen pas tijdens het slopen naar voren. Door de archieftekeningen erbij te pakken, wist De Nieuwe Norm al eerder dat de balken in het originele gebouw van voor- naar achtergevel liepen, terwijl ze in het later aangebouwde stuk in een andere richting lopen. “Het is belangrijk om grondig onderzoek te verrichten, want je moet daar gewoon rekening mee houden. Het heeft impact op het ontwerp.”

‘Op de tekening ziet alles er strak uit’

Bij transformaties komen vaak verschillende uitdagingen om de hoek kijken, weten Padmos en zijn collega’s uit ervaring. “Je gaat namelijk aan de slag met een bestaande situatie, dat is met nieuwbouw natuurlijk niet aan de orde. Denk aan scheefstand of doorgezakte betonvloeren. In dit geval moesten we bijvoorbeeld balkonranden weer waterpas maken voor de balustrades. Op een tekening ziet alles er strak en recht uit, maar zeker bij dit soort panden is dat niet zo. Het is de kunst om handige oplossingen te vinden om toleranties op te vangen.”  

Volgens Padmos is het een van de sterkste punten van De Nieuwe Norm; inspelen op dit soort uitdagingen. “We brengen de omgeving nauwkeurig in kaart, heel belangrijk bij binnenstedelijke ontwikkelingen. Je hebt hier bijvoorbeeld een trambaan voor de deur, dan kun je geen hijskraan neerzetten. Dat lossen we op met transportliften en een doorgang aan de achterkant.”

Om aan alle uitdagingen aan te pakken, zijn goede contacten met je partners onmisbaar. Voor dit project werkte De Nieuwe Norm onder andere samen met architectenbureau Studioschaeffer, constructeur SWINN BV, Synorga elektrotechniek bv, Spie Building Solutions Nederland, FRC ventilatie techniek bv en  OC Autarkis B.V. in combinatie met Easywarm.

De ingepakte voorgevel tijdens de verbouwing.

Transformaties en nieuwe ontwikkelingen

In het pand wordt gewerkt met verschillende gevelafwerkingen. De Nieuwe Norm koos voor een samenwerking met GDS Keramiek B.V. en Drystack: het droog stapelen van stenen, zonder metselmortel. “We werken met kunststof layers, die aan elkaar geklikt zitten. Het eindresultaat wordt traditioneel gevoegd, voor een mooie uitstraling.” De kunststof lagen zijn een relatief nieuw product, vertelt Padmos. “Je moet ook nieuwe dingen proberen. Het is net als met dit pand: als je altijd blijft vasthouden aan oude dingen, dan ga je nooit vooruit.” 

Kantorencomplex Universe laat het beste zien van twee werelden

Final-01v09-300-dpi
Lees het gehele artikel

Een prettige samenwerking tussen twee architectenbureaus kan een bijzonder resultaat opleveren. Dat laten ZZDP Architecten en HEYLIGERS architects zien bij Universe, een nieuw, duurzaam kantorencomplex aan het Maanplein in Den Haag. Het gebouw ligt in de bruisende wijk Binckhorst, in een parkachtige omgeving en wordt volledig verbouwd tot een open en lichte werkplek.

Vanaf de allereerste pitch trokken ZZDP en HEYLIGERS samen op, om tot het beste resultaat te komen. ZZDP nam het ontwerp van het gebouw op zich, HEYLIGERS het interieur. Het project bestaat uit twee gebouwen die met elkaar verbonden worden door een atrium, die zich in de binnentuin van het U-vormige gebouw bevindt. Het atrium herbergt de gezamenlijke receptie, flexibele werkplekken en lunchplekken. “Het atrium hebben we The Moon genoemd, omdat het de vorm van een sikkel heeft en het gebouw zich aan het Maanplein bevindt. De maan was de inspiratie voor het gebouw, maar ook voor de materialisatie en vormentaal”, vertelt Marleen Valstar, partner en projectarchitect bij HEYLIGERS architects.

De entree transformeerde van laag en donker naar licht en luxe.

Ruim en luxe

Het bestaande gebouw is veertien meter diep. Via de hoofdentree kom je terecht in het atrium, waar je meteen op uitkijkt bij binnenkomst. Om dat voor elkaar te krijgen, is een groot deel van de bovenliggende verdiepingsvloer en de achtergevel verwijderd. Hoewel de gevel bestaat uit een draagconstructie, is toch voor deze drastische ingreep gekozen zodat er een grote doorgang ontstond naar de nieuwbouw. “De nieuwe entree en vides zorgen ervoor dat je direct bij binnenkomst zicht hebt op het atrium en de binnentuin. Voorheen was het er laag en donker, nu is alles ruimer en luxer”, aldus Valstar.

De houten dakspanten zijn in het atrium zichtbaar gelaten. Deze zijn radiaal geplaatst op de ronde gevel, net als de lamellen. Om meer licht binnen te krijgen, zijn er twee ronde daklichten geplaatst evenals een lichtstraat bij de overgang naar de oude gevel. Valstar: “We hebben veel gespeeld met ronde vormen, zowel binnen als buiten.” Ook de uitstraling van de verdiepingen werd aangepast en de toiletten werden vernieuwd.

De binnentuin werd totaal vernieuwd, zodat deze een echte verblijfsfunctie kreeg.

Binnentuin

Een tweede entree is bereikbaar via de andere kant van het gebouw en ligt een verdieping lager dan de hoofdentree. Via een mooie, lichte trap kom je terecht op de vide, die uitkomt bij de binnentuin. Ook hier is dus gezorgd voor een aangenaam welkom.

De binnentuin was al aanwezig, maar niet in deze vorm. Hij is nu zo ontworpen dat mensen er echt kunnen verblijven en er niet alleen maar langs aflopen. Cortenstalen plantenbakken en ronde vormen maken het geheel een aantrekkelijke ontmoetingsplek. “Voorheen kon je er niet eens komen vanuit het pand”, zegt Adam Smit, partner en projectarchitect bij ZZDP Architecten.

De dakspanten en lamellen werden radiaal op de nieuwe gevel geplaatst.

Welkome aanvulling

Kantorencomplex Universe vormt een welkome aanvulling op de andere gebouwen binnen de Binckhorst, waar woningen gecombineerd worden met veelal creatieve ondernemingen. Smit: “Het gebouw kan door één of twee huurders gebruikt worden, omdat we van twee gebouwen één hebben gemaakt. Het heeft meer corpus dan de gebouwen in de omgeving. Het is 22.000 m2 en dus gericht op grotere bedrijven. Inmiddels is er een gebruiker voor het gehele complex gevonden.”  

Bouwinfo
  • Opdrachtgever AJRED
  • Architect ZZDP Architecten
  • Interieurarchitect HEYLIGERS architects
  • Bouwperiode september 2021 – september 2022

Monumentaal wonen in het oude hoofdkantoor van KLM

Lees het gehele artikel

Plesmanduin: tussen stad en natuur

Het eerste KLM-hoofdkantoor werd in 1949 geopend in Den Haag. Later werd het pand gebruikt als ministerie van Verkeer en Waterstaat. Datzelfde Rijksmonument wordt nu getransformeerd tot woonlocatie met stadswoningen, appartementen, penthouses en lofts. Er is plaats voor een gemengde groep bewoners: van young professionals tot expats en senioren. Naast woningen komen er een hotel, kantoren en horecagelegenheden.

Het team van Van Wijnen zal Plesmanduin woonrijp opleveren.

Het is er perfect wonen tussen stad en natuur in. Plesmanduin ligt dicht bij het strand, vlakbij de natuur en niet ver van het centrum van Den Haag. De buitenruimte wordt ook compleet onder handen genomen, wat het woongenot alleen maar groter maakt. Hoofdaannemer Van Wijnen levert de woningen woonrijp op, zodat de kopers en huurders er vlak na de oplevering in de zomer van 2023 in kunnen trekken. “Het is een complete transformatie van kantoorgebouw naar woningen. De gevels worden gerestaureerd, maar zowel aan de binnen- als buitenzijde blijft het karakter van het pand overeind”, vertelt Tom van Schie, projectleider bij Van Wijnen West. Er komen balkons aan de gevels en in het dak komen loggia’s om buitenruimtes te creëren. Verder worden de gevels geïsoleerd en komen er nieuwe ramen in. Deze betere isolatie zorgt er meteen voor dat het gebouw geschikt wordt voor een warmte/koudeopslagsysteem. Gas is er niet meer nodig.

Van binnen komt het gebouw er opnieuw zeer karakteristiek uit te zien.

In oude glorie hersteld

Omdat het om een Rijksmonument gaat, moet het karakter van het pand overeind blijven. Monumentenzorg ziet daarop toe, vertelt Van Schie. “Er zijn onderdelen die we niet mogen veranderen. De basisconstructie is bijvoorbeeld monumentaal. De oude ducts waar de installaties doorheen liepen, blijven dus intact. Daaromheen worden de woningen gecreëerd met een structuur van scheidingswanden. Anders dan bij nieuwbouwprojecten krijgen de bewoners een woning met zeer karakteristieke ruimtes.”

Monumentenzorg ziet erop toe dat het karakter van het pand overeind blijft.

Het kost heel wat werk om alles in oude glorie te herstellen. Zo zaten er asbesthoudende kanalen boven de plafonds, die verwijderd moesten worden. Een deel van de plafonds moest er daarom uit en vervolgens teruggeplaatst en gestukt worden. “Dat komen we normaal gesproken niet tegen. Je hebt echte vaklieden nodig om deze werkzaamheden uit te kunnen voeren. Dat maakt het project zo bijzonder”, aldus Van Schie.

Er zijn vakmensen nodig om het gebouw te restaureren en vernieuwen.

Groen gebied

Naast deze transformatie komt er ook nieuwbouw bij Plesmanduin. Op de plaats van het witte gebouw De Saxofoon komen drie appartementsgebouwen. Deze nieuwbouw krijgt een eigen karakter, maar wel passend bij het oude gebouw en het omliggende landschap. Aan de buitenzijde komt een groen gebied met hoogteverschillen, duinpaden en wandelroutes. Onder het gebouw door loopt een watergang die uitkomt in de tuinen voor de onderste woningen. Van Schie: “Er komt ook een openbare steiger aan het water waar bewoners en andere mensen gebruik van kunnen maken.”

Naar verwachting kunnen de bewoners er na de vakantie van 2023 in.

Van Wijnen werkt wel vaker aan transformaties, maar Plesmanduin is groter dan wat het bedrijf normaal gesproken doet. Uiteindelijk zal het dan ook een zeer mooi eindresultaat opleveren, denkt Van Schie. “We werken samen aan een bijzonder project en zijn hard op weg om een mooi resultaat neer te zetten.”    

Bouwinfo
  • Ontwikkelaar Impact Vastgoed
  • Architect Architectencombinatie Hoofdaannemer Van Wijnen E-installaties Steegman W-installaties Roodenburg Aantal woningen 152 Aantal hotelkamers 105 Bouwperiode 1 juli 2021 – 1 juli 2023

Bolero als Haagse blikvanger

Sonate_Stills_Bolero_Fr_02_update
Lees het gehele artikel

In Den Haag verrijzen langs de Schedeldoekshaven twee bijzondere woontorens, naast onderwijs- en cultuurgebouw Amare. Het stedenbouwkundig plan is van JCAU, woontoren Adagio is ontworpen door MVSA en Klunder Architecten is verantwoordelijk voor de 85-meter hoge Bolero. Deze toren wordt volgens het bureau een gracieus gebouw met veel allure.

Bolero.

Nadat Jo Coenen (JCAU) het masterplan voor project Sonate in het Spuikwartier maakte, werd Klunder Architecten benaderd voor het ontwerp van de woontorens Bolero en Cantate. “Bolero is een project waar wij erg trots op zijn en waarmee we grote toegevoegde waarde bieden aan Den Haag”, zegt directeur Sjoerd Berghuis. Gemeente Den Haag moet het nog eens worden over de bouw van Cantate.

Architect Gijs Burg: “In de beginfase hebben we veel samengewerkt met MVSA, JCAU en de Welstandscommissie, om de kleuren en materialen van Adagio en Bolero op elkaar af te stemmen.” Volgens Berghuis was de allereerste visual van het gebouw moderner dan het uiteindelijke ontwerp. “Er is in de loop van de tijd veel veranderd. Er was de wens om het gebouw meer Haagse allure te geven. Haagse gebouwen hebben vaak een bekroning in de vorm van kantelen en deze hebben wij ook toepast om het pand te beëindigen.” Mede daardoor past Bolero echt in de Haagse skyline. 

Het penthouse en de kantelen.

Een plint met wauwfactor

Het meest in het oog springt de plint, waarvoor veel glas en Portugees natuursteen gebruikt is, zowel binnen als buiten. Burg: “Vanwege het opgetilde maaiveld aan de Amare-zijde, ook wel het stadsbalkon genoemd, hebben we gekozen voor een plint van 10 meter hoog. Het stadsbalkon vormt een verbinding tussen de Schedeldoekshaven en het Spuiplein, dat bereikt wordt door zogenaamde Spaanse Trappen. De glazen plint zorgt voor veel transparantie en een open en aantrekkelijke uitstraling.” De plint kreeg een arcade, die de ruime stoep overdekt en de voetgangers beschermt tegen de elementen.

De arcade van Bolero.

Wie naar Bolero kijkt, ziet een gebouw dat uit twee delen lijkt te bestaan. Berghuis: “Er was de behoefte om het brede volume te breken in twee delen. De middenstrook maakt dat het gebouw subtieler wordt.” In plaats van uitkragende balkons heeft Klunder Architecten de woningen voorzien van loggia’s. Berghuis: “Op deze manier blijven de buitenruimtes deel van het pand.” De penthouses hebben een balkon over de hele lengte om optimaal van het uitzicht te kunnen genieten. 

Vanwege de beperkte bouwruimte is er voor een prefab gevelsysteem gekozen. Burg: “Deze delen worden ter plekke op hun plek gehesen, daardoor hoeft de bouwer niet met steigers te werken. Het was een uitdaging om de naden van de prefabdelen weg te werken. De naad valt tussen kozijn en gevel, om zo weg te vallen in de aanwezige lijnen in de gemetselde gevels van beige strengperssteen.”

De indrukwekkende entree.

De oplevering van Bolero staat gepland voor het eerste kwartaal van 2022, de 188 woningen in verschillende groottes zijn inmiddels in de verhuur gegaan. Berghuis: “Het is prettig dat we als team hebben geopereerd, niet alleen als bureau, maar ook met de adviseurs en ontwikkelaars. Zo’n locatie kun je niet alleen verzinnen, daarvoor is goede samenwerking nodig en daar zijn wij sterk in.”  

Bouwinfo
  • Architect Klunder Architecten
  • Uitvoerder Boele & van Eesteren

Grotius I en II: Kroonjuwelen in Haags stationsgebied

Grotius_foto-06_(c)-Bert-Rietberg
Lees het gehele artikel

Majestueus. Zo laten Grotius I en II zich het best omschrijven. Met hun statige voorkomen en natuurstenen gevels, die naar boven toe lijken af te brokkelen, geven zij de stadsentree en skyline van Den Haag nieuw elan. Afgelopen juli en september bereikten de woontorens hun hoogste punt. De ultieme bekroning in 2,5 jaar bouwen op topniveau. 

Grotius I en II bestaan in totaal uit 655 huurappartementen. De ontwikkeling is in handen van Provast. Architectenbureau MVRDV maakte het ontwerp, bouwcombinatie J.P. van Eesteren/BESIX draagt zorg voor de uitvoering. “De torens fungeren als spin-off voor een complete make-over van het gebied tussen de Utrechtsebaan en het Centraal Station”, vertelt projectdirecteur Jurjen Thomas van Provast. “Wij zagen dit gebied als kans om iets aan het woningtekort te doen. In overleg met de gemeente Den Haag heeft dit uiteindelijk geleid tot een gebiedsvisie, met als ambitie: het creëren van een levendige, hoogstedelijke en tegelijkertijd parkachtige omgeving waar je prettig kunt wonen, werken en recreëren. Daaronder valt ook het deels overkappen van de Utrechtsebaan en het doortrekken van de wandelpromenade naar Bezuidenhout.”

De torens staan pal naast een tramviaduct en een drukke verkeersader. (Beeld: MVRDV)

Compleet andere wereld

Met hoogten van respectievelijk 120 en 100 meter, maar zeker ook door hun beeldbepalende ontwerp, zijn Grotius I en II een welkome aanvulling op de Haagse stadsentree en skyline. Thomas: “Samen met de gemeente en de architect gaven we met dit gebouw invulling aan de gebiedsvisie. Door twee torens te bouwen, konden we spelen met hoogtes en zichtlijnen. Tussen de torens ontstond bovendien ruimte voor een aangenaam groen binnengebied. De creativiteit van MVRDV, bekend van architectonische hoogstandjes als de Markthal en Depot Boijmans van Beuningen, komt onder meer terug in de gevels. Deze zijn bekleed met natuursteen in zeven verschillende kleurtinten, van beige tot gitzwart, en lijken op de bovenste etages af te brokkelen.” Cees Guijt, projectmanager bij Provast voegt toe: “Die bovenste etages spannen letterlijk en figuurlijk de kroon. De beleving in dat deel van de torens is fenomenaal. De bijzondere buitenruimtes, de afwerking met rabatdelen en de terrassen met groen en uitzicht doen je in een compleet andere wereld wanen.” 

Gevarieerde pixelmatige verdiepingsopbouw

Sinds februari 2019 voert bouwcombinatie J.P. van Eesteren/BESIX de nieuwbouw van Grotius I en II uit. Een omvangrijke en complexe klus die de nodige inventiviteit vergt. Uitvoerder Ron Nijs van BESIX licht toe: “De woontorens zijn opgebouwd uit een parkeerkelder, een plint met commerciële ruimten, het middenstuk met appartementen en ten slotte de kroon met appartementen. Vanaf de eerste verdieping trokken we de torens op met een klimkist, tot aan het gedeelte waar het gebouw begint ‘af te brokkelen’. Daarbij moet je je voorstellen dat uit het gebouw ‘pixels’ zijn weggehaald. Dit gebeurt op elke verdieping op een andere manier. Voor de klimkist was dit niet handig. We voerden de bovenste verdiepingen dan ook grotendeels uit met traditionele bekistingen. Ook dit was, door die gevarieerde pixelmatige verdiepingsopbouw, niet eenvoudig. Om een idee te geven: er waren zes maanden voor nodig om het geheel uit te engineeren.” Hoofduitvoerder Raymond Wuister van J.P. van Eesteren vult aan: “Om er zeker van te zijn dat de gevels aan de esthetische wensen en kwaliteitseisen voldeden, maakten we een mockup van een pixel. Inclusief balkons, balkonranden en aansluitdetails. Die mockup hebben we tot in detail geoptimaliseerd. Dit om te voorkomen we dat we op 120 meter hoogte voor onaangename verrassingen kwamen te staan.”  

Bijzondere buitenruimtes, afwerking met rabatdelen en terrassen met groen en weids uitzicht. (Beeld: MVRDV)

Afbouwen in drie bouwstromen

Begin juli dit jaar was Grotius II op hoogte. Grotius I volgde eind september. Enkele maanden voor de oplevering van de ruwbouw werd al gestart met het wind- en waterdicht maken van de torens, op de voet gevolgd door de afbouw. “We voorzagen het gebouw op verschillende verdiepingen van een waterkerende laag”, zegt Wuister. “Daaronder konden we starten met de afbouwwerkzaamheden, waaronder het aanbrengen van de gietvloeren, de binnenwanden, de plafonds, het sanitair en zelfs de keukens en het behang. Zo gaan we bij Grotius I in vier fasen, en bij Grotius II in drie fasen naar boven. Onlangs zijn we een derde afbouwstroom gestart, waarbij we van boven naar beneden werken. Dit om de beoogde planning te halen.” Nijs voegt toe: “Qua grootte en planning moet je dit werk niet onderschatten. We hebben het hier in omvang over twee verticale VINEX-locaties die binnen 39 maanden gerealiseerd moeten zijn.”

Binnenstedelijk bouwen

Wuister benadrukt dat naast de planning ook het binnenstedelijk bouwen de nodige aandacht vergt. “We hebben te maken met een beperkte bouwruimte, pal naast een tramviaduct en een drukke verkeersader. Wij moeten het verkeer zo min mogelijk hinderen. Een logistieke uitdaging, zeker als je bedenkt dat alleen voor het aanvoeren van het beton al bijna vierduizend vrachtwagens nodig waren!” Nijs: “We werken met een ticketsysteem en laten vrijwel alles, op afroep, just-in-time leveren.” De bouwplaats wordt tevens omgeven door de Koninklijke Bibliotheek, de tijdelijke huisvesting van de Tweede Kamer en het Gerechtsgebouw. “Niet de minste partijen om rekening mee te houden”, aldus Thomas. “Wij hebben vanaf een vroeg stadium geïnvesteerd in een goede relatie met alle stakeholders. Dat werpt in de uitvoering zijn vruchten af.” 

Pixelmatige opbouw van de verdiepingen. (Beeld: Bert Rietberg)

Veiligheidsmaatregelen

Dat veiligheid de hoogste prioriteit heeft, staat als een paal boven water. De nieuwbouw van de Grotius-torens is bovendien het eerste grote project in Den Haag waar de Landelijke richtlijn bouw- en sloopveiligheid van kracht ging. Wuister: “Veiligheid vormt samen met kwaliteit, planning, logistiek en omgevingsmanagement een dynamisch krachtenveld waarin je steeds met elkaar op zoek gaat naar de meest verantwoorde oplossing. Zo hebben we tijdens het heiwerk de Utrechtsebaan een aantal keer ‘s nachts moeten afsluiten. In de bibliotheek hebben we tijdens de heiwerkzaamheden circa 350 keer ontruimd om de veiligheid van werknemers te waarborgen. Ook werken we met crashdecks en voeren we vanuit veiligheidsoogpunt regelmatig werkzaamheden ’s nachts uit.”  

Topsport

Met de afbouw nog in volle gang kijken opdrachtgever en aannemer alvast met trots op de gedane werkzaamheden terug. “We staan er niet altijd bij stil, maar we maken hier iets heel bijzonders”, realiseren Wuister en Nijs zich. Thomas en Guijt beamen dit: “Grotius is een prachtig project in een dynamische omgeving met veel potentie. Om dit te realiseren, bedrijft de bouwcombinatie topsport. In een zeer korte periode hebben ze twee imposante woontorens neergezet, die in het eerste en tweede kwartaal van volgend jaar al opgeleverd zullen worden. En dat in een tijd van COVID-19, schaarste in materialen en personeelstekort. Een enorme prestatie.”  

Duurzame warmte en koeling voor Grotius

Een zeer belangrijk aspect binnen het ontwerp van project Grotius is uiteraard duurzaamheid. Roodenburg levert hier, in opdracht van Eteck, een grote bijdrage aan met de realisatie van een WKO-installatie.

Een binnenstedelijke bouw als dit brengt grote uitdagingen met zich mee. De bronnen voor de WKO moesten op een vrij klein terrein gerealiseerd worden. In overleg met de gemeente zijn de bronnen tijdens het project ook nog eens verplaatst. Roodenburg heeft een open warme en koude bron gemaakt van elk 80 m³. Ook is een stadsverwarmingsaansluiting aanwezig, die Roodenburg op de WKO-installatie heeft aangesloten. 

De woontorens worden verwarmd en gekoeld vanuit de WKO-installatieruimte die in de kelder van Grotius II is gesitueerd. Daarvandaan loopt de distributie door de gebouwen heen tot aan de afleversets in de woningen. Er wordt gebruik gemaakt van een hoge temperatuur en changeover leidingnetwerk, omdat er behoefte is aan warmte en koeling. De laagtemperatuur warmtepompen voorzien in 80% van de warmtevraag en de hoogtemperatuur warmtepomp voorziet in 50% van de warmtevraag voor warmtapwater. De werkzaamheden verlopen mede door de fijne samenwerking met opdrachtgevers en nevenaannemers zeer voorspoedig.

Specialist staat in voor de coördinatie van de installaties bij de bouw van de woontorens

Een gebouw realiseren is niet simpel. Zo moet er een basisconstructie met muren en dak komen, waarna de verschillende installaties geïntegreerd moeten worden om het tot een functioneel gebouw om te toveren. Voor elk van die installaties wordt een expert ingezet. Om de diverse disciplines goed op elkaar af te stemmen, kiezen aannemers vaak voor een specialist in de installatiecoördinatie. Bij de realisatie van de woontorens Grotius I en II in Den Haag doet bouwcombinatie BESIX en J.P van Eesteren hiervoor een beroep op HIJ5 Facilities.

“Het is onze taak om te controleren of elke installateur zijn werk goed doet en om de coördinatie tussen de installatietechnische disciplines uit te voeren. Eventuele knelpunten worden snel opgelost om grotere problemen en oponthoud te vermijden. Daarom houden we bij dit project met de verschillende firma’s voor elektra, WTW-ventilatie, sprinkler, loodgieterswerk, brandveiligheid, overdrukinstallatie, stadsverwarming/WKO, … – in totaal 6 partijen – op vaste momenten installatiecoördinatieoverleg. Verder nemen we de afstemming met de nutsbedrijven en de toezichthoudende instanties voor onze rekening”, vertelt senior adviseur Theo Haverkamp. “Vooral het grote aantal betrokken partners en de hoogte van de torens maakt dit project uitdagend. Bepaalde installaties en de montage en inbedrijfstelling ervan worden immers specifiek daarop afgestemd. Zo moest de droge blusinstallatie bijvoorbeeld al in een vroeg stadium actief zijn, omdat er anders niet boven 70 meter gebouwd mag worden.”

Bouwkundig adviesbureau focust op het kostenmanagement van bouwprojecten

Voor aannemers is het belangrijk om in een vroeg stadium van een project al een duidelijk beeld te krijgen van de kosten. Daarom werden de specialisten van Metron Bouwadvies bij woontorenproject Grotius I en II in Den Haag betrokken, om in nauwe samenwerking met de afdeling Calculatie van J.P. van Eesteren de kosten te bepalen.

“Vanuit onze kantoren in Hummelo en Vianen werken we aan verschillende bouwkundige en civieltechnische projecten in heel Nederland en dit zowel voor ontwikkelende als uitvoerende opdrachtgevers. We staan in voor de toetsing van de haalbaarheid van een bouwproject, maar verzorgen evenzeer gedetailleerde inschrijf- en directiebegrotingen voor onze klanten. We verzorgen diverse calculaties, van ramingen voor een eerste schetsontwerp tot een werkbegroting op uitvoeringsniveau en dat voor volledige projecten of deeltrajecten. Indien gewenst zorgen we ook voor financiële begeleiding tijdens de engineering”, zegt directeur en bouwkostenadviseur Toon Krechting. “We zijn al sinds 2007 een vaste partner van BESIX voor de calculatie van haar Nederlandse projecten en rekenden zo de laatste jaren al meerdere hoogbouwprojecten door. We kennen de problematiek dan ook door en door. J.P. van Eesteren is eveneens geen onbekende voor ons. We werden in september 2017, toen nog in de voorlopige ontwerpfase, al ingeschakeld om samen met de bouwcombinatie alles door te rekenen. We bleven nadien bij dit project betrokken, zelfs nog tijdens de uitvoeringsfase.”

Complete E-installatie in handen van een specialist

Voor het (mede)ontwerp, de engineering en de realisatie van de volledige E-installatie in de woontorens Grotius I en II kon de bouwcombinatie van BESIX en J.P. van Eesteren rekenen op de expertise van een specialist als Rijndorp Installaties uit Zoeterwoude.

“Als elektrotechnisch installatiebureau ligt de focus bij ons vooral op projecten in de utilitaire bouw en grondgebonden woningbouw, op brandmeldinstallaties en op service en onderhoud. Zo werden we ook in een vroeg stadium betrokken bij dit project in Den Haag. We gaven advies en ondersteuning in de ontwerpfase en kregen de opdracht om de volledige E-installatie in de appartementen te integreren. We staan ook in voor de montage van het voedingssysteem voor beide woontorens, de toegangscontrole alsook de bekabeling voor de werkzaamheden van onze collega-installateurs”, vertelt Frank Veltman, directeur bij Rijndorp Installaties. 

“Samen met de bouwcombinatie volgen we ook de planning voor de integratie van alle installaties in de gebouwen op en zijn zo verantwoordelijk voor de coördinatie van die werken en de logistiek die daarbij komt kijken. Dit zorgt voor de nodige uitdagingen. De werkzaamheden van de verschillende installatiebedrijven en de leveringen van de materialen moeten immers goed op elkaar afgestemd worden om zo een vlotte werking te realiseren. Daarbij is een goede communicatie tussen alle partijen cruciaal, zeker nu er ook nog eens met alle maatregelen rond COVID-19 rekening gehouden moet worden.”

Droge blusinstallatie voor beide woontorens

Veel gebouwen in Nederland zijn voorzien van één of meerdere droge blusleidingen, ook wel bekend als ‘droge’ stijgleidingen en gebruikt om bluswater vanaf straatniveau naar de hoger gelegen verdiepingen te brengen. Dit is immers verplicht in gebouwen waarbij de hoogste vloer van een verblijfsgebied boven de 20 meter hoogte ligt. 

Bij gebouwen die hoger zijn dan 70 meter, zoals Grotius I en II, moeten aanvullende voorzieningen zoals een pompinstallatie geïntegreerd worden om het bluswater op hoogte te krijgen. Voor een dergelijke installatie kan men best een beroep doen op een specialist. De Groot Installatiegroep schakelde Wilo uit Westzaan in om mee te denken over dat bluswatertransport in de beide woontorens.

“Elk gebouw is uniek en vereist dan ook een bluswaterinstallatie op maat. Er moet bovendien overal rekening gehouden worden met de eisen van de brandweer. Zo werden we door installatiebedrijf De Groot bij het project Grotius I en II betrokken om mee te denken over het watertransport en de droge blusinstallatie”, stelt Ramon van Balen van Wilo Nederland B.V. “In de kelder werd één gemeenschappelijke pompinstallatie geïnstalleerd om beide torens via een afzonderlijk leidingnet van bluswater te voorzien. We monteerden de bekabeling van de pompinstallatie in de kelder samen met de mensen van De Groot, die de leidingen in de kelder en de stijgleidingen in de woongebouwen aanlegden. Onze specialisten stonden ook in voor de inbedrijfstelling van het volledige systeem, dat intussen al meer dan 9 maanden actief is. De installatie functioneert nu in een modus voor de bouwfase en binnenkort wordt ze dan definitief ingeregeld om zo gedurende vele jaren de brandveiligheid te garanderen.”

Doordacht hydraulisch klimsysteem met maatwerk paneelbekisting om snel én veilig te bouwen

Voor de paneelbekisting, het klimsysteem en bijhorende engineering voor de woontorens Grotius I en II deed de bouwcombinatie van BESIX en J.P. van Eesteren een beroep op de ervaring en kennis van PERI Benelux.

“Elk project is uniek en daarom gaan onze eigen engineers steeds samen met de opdrachtgever op zoek naar een totaaloplossing. Dat was voor dit project niet anders. De bouwcombinatie wilde een zelfklimmend bekistingssysteem om de bouwkraan te ontlasten en snel te kunnen werken. De gemeente Den Haag stelde hoge eisen op het vlak van veiligheid voor wie op de bouwplaats actief is en voor de mensen rondom de bouw”, geeft Martin Pols, sales engineer bij PERI, aan. “Voor de in het werk gestorte binnenwanden wordt de MAXIMO paneelbekisting ingezet, voor de buitenwanden het maatwerk VARIO GT24 paneelsysteem. Om op elk moment de bouwveiligheid te kunnen garanderen, maken de aannemers gebruik van ons RCS-C klimsysteem met geïntegreerd windscherm. Als een verdieping is afgerond, schuiven de hydraulische cilinders van het systeem uit zodat alle klimunits inclusief de bekisting een verdieping naar boven kunnen klimmen. Hierdoor is het gebruik van een bouwkraan niet nodig. Vooral de kroon van de torens was een uitdaging, maar dankzij onze knowhow en ervaring konden we samen met de bouwcombinatie ook hiervoor een doordachte oplossing engineeren, waardoor de veiligheid te allen tijde gewaarborgd bleef.”

Bouwinfo

Ontwikkelaar
Provast, Den Haag

Architect
MVRDV, Rotterdam

Bouwkundig aannemer
Bouwcombinatie J.P. van Eesteren/BESIX

Bouwkundig advies
Adviesbureau H. Janssen Echt BV

Geluidsisolerende en brandwerende deuren die voldoen aan de hoogste eisen

Amare-1
Lees het gehele artikel

In september opende Amare in Den Haag haar deuren. In dit nieuwe cultuurhuis zijn de stichting Dans- en Muziekcentrum Den Haag, het Nederlands Danstheater, het Residentie Orkest en het Koninklijk Conservatorium gevestigd. Het gebouw is BREEAM ‘Excellent’ gecertificeerd en wordt gekenmerkt door een hoogwaardige afwerking. Merford Special Doors plaatste er speciale, geluidsisolerende en brandwerende deuren.

De naam zegt het al: Merford Special Doors produceert deuren met speciale eigenschappen, zoals veiligheidsdeuren, utiliteitsdeuren, industriedeuren en gas- en luchtdichte, brandwerende en inbraakwerende deuren. Van ontwerp tot installatie worden de deuren in eigen huis gemaakt. Daar worden ze ook gelakt en voorzien van deurbeslag, drangers en andere accessoires. Na plaatsing voert het bedrijf periodiek onderhoud uit, zodat de deuren veilig blijven en voldoen aan de gestelde eisen.

Voor Amare leverde Merford 296 deurbladen, voor zowel dubbele als enkele deuren. Sommige exemplaren zijn geluidsisolerend, bijvoorbeeld voor de vier zalen, de conservatoriumlokalen en de oefenruimtes. Ook is een deel brandwerend gemaakt of beschikken ze over een combinatie van geluidsisolerende en brandwerende eigenschappen.

Het nieuwe Amare beschikt over vijf zalen.

Flexibel meebewegen met de bouw

De deuren voor Amare werden niet zomaar uitgekozen. Al in 2015 werden de eerste plannen besproken. Daarop volgden tests in een mock-up van het gebouw om de geschiktheid van de deuren te beproeven. De montage vond plaats in 2020 en verliep in 29 fases. In september 2021 was het project pas klaar voor Merford.  “Door de grote hoeveelheid was de productie een uitdaging. Ook waren het geen standaard deuren, maar juist heel klantspecifieke exemplaren. Dit zorgde voor extra druk op de werkvoorbereiding en productie, omdat ervoor gezorgd moest worden dat alles ook daadwerkelijk klopte en paste”, vertelt Olav Cristiaan, projectleider bij Merford Special Doors.

Toen de deuren klaar waren, moesten ze op het juiste moment op de juiste plek komen. En dat terwijl er slechts een beperkte opslag op locatie was. “Daarom was het nodig om spullen just-in-time te leveren. In combinatie met bouwplannen die last minute wijzigden, leidde dit regelmatig tot ad-hoc veranderingen in onze eigen productie- en montageplanning”, aldus Cristiaan.

Een deel van de deuren beschikt over brandwerende eigenschappen.

Gegarandeerde prestaties

In opdracht van bouwcombinatie Cadanz werden de deuren volledig afgewerkt aangeleverd. Het lakwerk was al aangebracht voordat de deuren gemonteerd werden. Cristiaan: “Die montage doen we het liefst zelf, want dan kunnen we de prestaties beter garanderen, bijvoorbeeld op het gebied van brandwerendheid en geluidsisolatie. Als de montage niet goed gebeurt, kunnen de gevolgen desastreus zijn. Ook bij Amare hebben we de deuren zelf gemonteerd.” Hij is bijzonder trots dat het bedrijf mee mocht werken aan zo’n prestigieus project. “In Nederland heb je niet veel van zulke gebouwen. Juist in de culturele sector worden bijzondere eisen gesteld. Wij zijn erin gespecialiseerd om geluidsoverdracht tussen ruimtes tegen te gaan. Onze producten doen wat ze moeten doen, zijn tegelijkertijd prettig in gebruik en er is veel mogelijk op esthetisch gebied.”  

Mauritiaans verfsysteem creëert gewenste betonlook

_A3A1527-Edit
Lees het gehele artikel

Bij de transformatie van het Stationspostgebouw in Den Haag is zo’n 24.000 vierkante meter aan wanden gesausd. Nog eens 7.500 vierkante meter aan balken en kolommen is geschilderd in betonlook. Schildersbedrijf Groenenboom bracht het schilderwerk aan en was al in een vroeg stadium van het project betrokken bij de keuze van de verfsystemen.

“Zo’n 2,5 jaar geleden nodigde KCAP Architects ons uit in het toen nog leegstaande Stationspostgebouw”, vertelt projectleider Sebastian Dresen van Groenenboom. “De architect wilde de bestaande betonconstructie zo veel mogelijk in het zicht houden. Het beton moest wel geconserveerd worden. Hij zocht daarvoor een passend verfsysteem. Een product dat sterk en duurzaam is en tegelijkertijd voor de gewenste betonlook zorgt. Wij zetten een aantal proeven op en kwamen uiteindelijk tot het product Rodrigues, een hoogwaardig verfsysteem uit Mauritius.” Voor de wanden in het kantoorgedeelte paste Groenenboom het verfsysteem ‘Kalahari’ toe. Hiermee is een leemstuc uitstraling gecreëerd. De wanden aan de gevelzijde, de toiletgroepen en de algemene ruimten zijn voorzien van wit sauswerk.

Overzicht van de verdiepingen.

Kriskras door het gebouw

Groenenboom voerde het schilderwerk uit in opdracht van aannemerscombinatie JP van Eesteren-BESIX. “We startten in september 2020”, zegt Dresen. “De werkzaamheden waren toen in volle gang. Terwijl op de ene verdieping gesloopt en gehakt werd, werd op de andere verdieping al afgebouwd. Onze schilders werkten kriskras door het gebouw. Soms moesten we ineens opschalen, omdat er op korte termijn iets af moest. Juist daar zit onze kracht. Wij kunnen snel en flexibel schakelen in omvangrijke projecten. Daarvoor hebben wij de capaciteit. Niet alleen qua aantal mensen, maar juist ook qua vakkundigheid. Ons personeel is goed opgeleid en kan snel aan de slag na een korte uitleg. Op een project als dit maak je daarmee het verschil.”   

Verenigd Beheer koopt Binck City Park fase 1 blok 4 van VORM

Binck-City-Park-Den-Haag
Lees het gehele artikel

Projectontwikkelaar VORM en Verenigd Beheer uit Baarn hebben de koop- en realisatieovereenkomst getekend voor Binck City Park fase 1, blok 4 in Den Haag. Hier ontwikkelt en bouwt VORM 89 energiezuinige appartementen, onderverdeeld in 72 vrije sector huurwoningen en 17 middeldure huurwoningen. Het totale plan voor Binck City Park, naar ontwerp van OZ architecten, VMX architects en Braaksma & Roos architecten, omvat ruim duizend appartementen voor een breed scala aan doelgroepen. Van starters tot ouderen en van studenten tot young professionals. De start van de bouw van fase 1, blok 4 staat gepland Q1-2022 met een opleveringsprognose van Q4-2024.

Nieuwbouwproject Binck City Park geeft antwoord op het woningtekort in de gemeente Den Haag, in het betaalbare huursegment. De Haagse Binckhorst – waar Binck City Park onderdeel van uitmaakt – wordt getransformeerd tot een stoer en waterrijk woon-werkgebied dat duizenden huishoudens gaat tellen. Het totale programma van Binck City Park bestaat uit 1100 woningen van 24 m2 (studentenappartementen) tot 180 m2 (penthouses), verdeeld over vier omvangrijke gebouwen. Zo geeft bouwende projectontwikkelaar VORM met het complex Binck City Park invulling aan de verdichte stad van de toekomst. “Wij zijn blij met Verenigd Beheer als nieuwe partner van VORM. We gaan hier samen iets moois opbouwen. Binck City Park is een mooie start, waar we ons bewust richten op betaalbaar wonen door de toevoeging van vele sociale en middeldure huurwoningen”, vertelt Sander van der Wolf, ontwikkelingsmanager & Teamleider bij VORM.

Een stad in een stad

De toren en kroon worden een mooie toevoeging aan de skyline van de Binckhorst. Om hogerop eveneens de verbinding met het stadsleven te creëren, worden op verschillende niveaus in de toren en boven op de bijbehorende parkeergarage daktuinen gerealiseerd. Samen met de terrassen vormen de daktuinen een levendig plein in een stadsbuurt. Bovendien krijgt ieder gebouw hier een eigen identiteit, door de toepassing van verschillende bouwmethodieken. Zo creëert VORM een stad in een stad.

Koper Verenigd Beheer is zeer enthousiast over de samenwerking met VORM binnen dit unieke project. “De combinatie van duurzame en energiezuinige woningen in de betaalbare vrije sector en het middenhuur segment past volledig binnen de doelstelling om onze woningportefeuille de komende jaren verder substantieel uit te breiden met woningen van hoge kwaliteit op toplocaties”, aldus de Woordvoerder van Verenigd Beheer.

Een stadsblok, omringd door groen

Binck City Park wordt een duurzame, energiezuinige woontoren met een volledig natuurinclusieve omgeving. In het programma is veel aandacht voor (functioneel) groen. Er wordt een groot park aangelegd met ruimte voor vogels en insecten, zoals bijen, rupsen en vlinders. De vier blokken worden verbonden door de daktuinen, ook wel ‘het dakpark ’genoemd. Hieraan dankt het plan dan ook haar naam, Binck City Park. Een plek om te ontsnappen aan de stad. Zoals in een historische stad de achtertuinen van de grachtenpanden de luwe plekken zijn, is hier de centrale daktuin de luwe plek. Hier kan je ademhalen, hier kom je tot rust, hier kan je ontsnappen aan de dynamiek.

Verenigd Beheer werd bij het aankoopproces technisch bijgestaan door Compact Real Estate Services. Dentons verzorgde namens de koper de juridische begeleiding.

Binck City Park is gelegen naast het historische Binckhorst kasteel, op de Binckhorstlaan, en bij de ingang van de Rotterdamsebaan tunnel.