Waterschade
01:43
08-11-2018

Waterschade door klimaatverandering

De wereldwijde klimaatverandering gaat niet voorbij aan monumentale panden. Ook particuliere eigenaren en professionele erfgoedbeheerders worden geconfronteerd met de gevolgen van extreem weer. Hoe voorkom je problemen in de toekomst? 

Extreme regen- en hagelbuien hebben de afgelopen jaren tot veel overlast en materiële schade geleid. Monumenteigenaren en erfgoedbeheerders dienen zich dan ook voor te bereiden op ernstige wateroverlast in de toekomst. 

Authentieke materialen
Kenmerkend voor een monumentaal gebouw zijn allerlei onderscheidende onderdelen: een bijzondere kapconstructie, wand- en plafondafwerkingen (zoals goudleerbehang en stucreliëfs) of een nog originele parketvloer. De authentieke materialen zijn vaak kwetsbaar en niet bestand tegen Binnenstromend water via overgelopen dakgoten of terugstromend water via de buitenruimte kan forse schade veroorzaken aan het monument en de daar aanwezige collecties. 

Waterbewustzijn
Eigenaren of beheerders doen wel aan risicomanagement, maar dit gebeurt vaak niet bewust. Terwijl juist risicobewustzijn van groot belang is. Is er sprake van waterbewustzijn? Zijn de risico’s van extreem weer helder benoemd? Hoe zijn deze in kaart gebracht? Kortom, werk aan waterbewustzijn door het risico op water- of hagelschade en de impact ervan op het monument te inventariseren.

Inventarisatie
Door risico’s te inventariseren, worden de kansen op schade ingeschat. Is het monumentale gebouw bijvoorbeeld blootgesteld aan overstroming door wateroverlast vanuit de buitenruimte, de openbare weg en riolering? Of via daken, dakgoten en hemelwaterafvoeren? 

Belangrijke vragen hierbij zijn:
• Ligt het monument hoog en droog (of niet)?
• Wat zijn de kwetsbaarste monumentale delen?
• Wat is de staat en capaciteit van de regenwaterafvoer en de drainage rond het gebouw?
• Zijn de bak- en dakgoten goed onderhouden, zijn de hemelwaterafvoeren bladvrij?
• Is een waterdichte buitenschil mogelijk?
• Is het riool voorzien van een terugslagklep?

Een periodieke inspectie na hevige regenval buiten en binnen het gebouw draagt bij aan adequaat risicobeheer en vergroot het risicobewustzijn. En uiteraard zijn goed onderhoud van het gebouw en de installaties van het grootste belang. 

Hierbij geldt het volgende:
• Plaats objecten niet op de vloer, maar 10 cm erboven.
• Zorg voor afstand tussen object en wand.
• Plaats kwetsbare objecten niet in lagergelegen ruimtes.
• Zorg voor een waterdichte depotverpakking.

Zorg ook hier voor periodieke inspectie op natte plekken, schimmel en lekkages. Zet reeds genomen maatregelen op een rij en neem zo nodig aanvullende maatregelen. Risico’s kunnen zo vermeden ofwel beperkt worden. 

Waterschade

Dreigende overstroming of hevige neerslag
In geval van ernstige wateroverlast moeten prioriteiten worden gesteld. Hoeveel tijd is er om maatregelen te treffen? Wat moet er als eerste gebeuren? Bij een monumentaal museumgebouw zal als eerste het veiligheidsplan in werking moeten treden. In veel gevallen worden gespecialiseerde bedrijven ingeschakeld, die de schade moeten beperken. Door vocht beschadigde objecten kunnen in droogruimtes worden opgeslagen en ontvochtigers worden in de ruimten van het beschadigde gebouw geplaatst.

Verzekeren
Uiteindelijk kom je altijd voor de vraag te staan of je risico’s op schade zelf wilt dragen of tegen een vaste prijs (premie) overdraagt aan een verzekeraar. Let op, niet alle oorzaken van wateroverlast zijn verzekerbaar! Toch doen eigenaren en erfgoedbeheerders er altijd goed aan verzekerbare risico’s die een grote impact hebben, te verzekeren. 

Mr. G. (Gerhard) Kuijt
Senior Adviseur Relaties Donatus, dé kerken en monumentenverzekeraar

Tekst: Donatus
Beeld: Jonathan Law

Stedenbouw partners

Wagenbouw BouwsystemenMuziekbuurt