03:11
13-03-2015

Leeuwarden | Watercampus

Podium voor waterwetenschap & technologie
Het is een icoon. Het is een laboratorium. Het is een kantoor. Het is het vooral het podium waarmee Leeuwarden zich presenteert als the Capital of Water Technology. Dit is de Watercampus Leeuwarden. In Leeuwarden is water ‘booming business’. Belangrijk wetenschappelijk onderzoek op het gebied van duurzaamheid, waterzuivering, energie en schoon drinkwater binnen een micro-biologisch en technologische context komen samen in de Watercampus Leeuwarden.

Architectencoöperatie GEAR uit Leeuwarden kreeg van opdrachtgever gemeente Leeuwarden de opdracht om het ontwerp iconische waarde te geven. Architectenduo Bart Zantman en Doeke van Wieren zijn verantwoordelijk voor het 7.000 m2 grootte BREEAM ‘Excellent’-ontwerp van het gebouw en het omringende landschap. Bart Zantman: “Alles rondom en aan dit gebouw verwijst naar water en het onderzoek dat hier door hoofdhuurder Wetsus verricht wordt. Thema’s als herbruikbaarheid, natuurlijke filtering, waterkoeling en microbiologie worden vanuit het fraaie landschap dienstbaar aan de duurzaamheidsdoelstelling van het gebouw gebruikt.” Zo is het gebouw in een waterloop geplaatst, dat door de vorm, stroming en beplanting bijdraagt aan filtering en koeling. Het water is herbruikbaar. Het wordt in het gebouw gebruikt voor de koeling van het klimaat, spoelen van sanitair en voor microbiologisch onderzoek.

Celdeling
De plattegrond van het gebouw is geïnspireerd op de vorm een cel of een pentagram. Het centraal gelegen atrium vormt de celkern met daaromheen het celmembraan waarin de kantoren, laboratoria en werkterrassen zijn geplaatst. Via loopbruggen – schijnbaar kriskras door de vide – worden verdiepingen met elkaar verbonden en werkt het atrium ook als driedimensionaal plein. Een slimme vondst van de architect.

Golvende gevel
Golvende houten lamellen domineren het gevelbeeld van de Watercampus. Deze houten lamellen zijn rondom het trapeziumvormige gebouw geplaatst en hebben een zon- en warmtewerende functie. “We laten de lamellen onbehandeld, zodat ze met de tijd op een natuurlijke wijze zullen verkleuren”, vertelt Zantman. “De entree wordt door de beweging van de lamellen geaccentueerd; hier tillen we de rok op. De lamellen volgen niet alleen de vorm van het gebouw rondom, maar ook de stand van de zon in hun helling en afstand tot elkaar. Daarnaast zijn de jaargetijden ook nog van invloed op de vormgeving en plaatsing van de lamellen. Zo ontstaat niet alleen op elk moment van de dag, maar het hele jaar door een optimum aan daglichttoetreding.”

Elektronenmicroscoop
De hoofddraagconstructie van gebouw is uitgevoerd in een hybride oplossing van stalen kolommen en liggers met daartussen betonnen breedplaatvloeren met een overspanning van 14,4 meter. “Daarmee bereiken we een flexibele maatvoering van tweemaal de standaard beukmaat van 7,2 meter. Deze ruime mate van flexibiliteit is een vereiste binnen BREEAM”, aldus Zantman.

In het gebouw bevinden zich rondom het atrium lichte, ruime kantoren. Op de begane grond bevinden zich onderzoekslaboratoria en experimenteerruimten.  Onder het gebouw is een half verdiepte kelder, met daarin de parkeergarage en ook een constructief solitaire, trillingvrije ruimte voor een bijzondere elektronenmicroscoop.

De parkeergarage is open en wordt begrensd door de waterloop rondom het gebouw. Hierdoor lijkt de Watercampus te drijven en zo wordt het gebouw weerspiegeld in het landschap. Kwaliteiten van water worden zo nog extra benadrukt.

Tekst: NNK Concept    Beeld: TGM

 

 

project-info

Gevel met hoge prestatie-eisen
Op de Watercampus in Leeuwarden is eind januari 2015 het nieuwe bedrijfsverzamelgebouw in gebruik genomen. Het bijzonder duurzame gebouw is voorzien van een lichte gevelconstructie, die functioneert als thermische schil, met daaromheen een tweede gevel van houten lamellen. Volgens projectleider Marco Moonen van TGM, de partij die verantwoordelijk is voor de thermische schil, zat de uitdaging in de hoge prestatie-eisen van de gevel. De ambitie was namelijk een BREEAM ‘Excellent’-score te behalen. En dat is gelukt.

TGM heeft in de voorfase de technische uitwering van het gevelontwerp gemaakt voor een aannemer die uiteindelijk het project niet is gegund. “Na gunning aan hoofdaannemer BAM hebben we elkaar opgezocht om ons gevelconcept op basis van een HSB-constructie toch te kunnen toepassen”, vertelt commercieel directeur Leon van Osch van TGM. “Op basis van het BIM Revit-model van BAM hebben wij de gevel verder uitgewerkt.”

De toepassing van een HSB-constructie an sich was niet genoeg om de hoge prestatie-eisen te halen. Marco Moonen: “Er werd een Rc-waarde van 5.0 geëist per element. Tegen de HSB-elementen is daarom aan de buitenzijde een extra isolatielaag aangebracht. De hoge isolatiewaarde en luchtdichtheid van de gevel kwamen met name onder druk door een enorme hoeveelheid aan stalen doorvoeren ten behoeve van de ophanging van de houten lamellengevel. De thermische huid van het gebouw is esthetisch afgewerkt met een geventileerde glazen schil van kozijnen met geëmailleerde Colorbel-beglazing. In slechts drie weken tijd werd de gevel wind- en waterdicht gemaakt. Een recordtempo, mede beheersbaar gemaakt door de lean-planning van BAM.”

TGM heeft behalve zo’n 3.000 m2 aan HSB-elementen ook het houten vliesgevelsysteem HV60 toegepast ter plaatse van de grote kantoorruimtes, 600 m2 aan houten puien met houten deklijsten en 260 m2 aluminium vliesgevels. Aan het gebouw is eind 2014 het BREEAM ‘Excellent’-ontwerpcertificaat toegekend.

 


 

Partnerschap in afwerking
Als bouwpartner van BAM verzorgt de Kuurman Groep voor vele projecten al het schilderwerk, sauswerk, beglazing, behangwerk en stoffering. “Vertrouwen, meedenken, kwaliteit en elkaar aanvullen zijn de belangrijkste kenmerken van de samenwerking.”

Bij de Watercampus te Leeuwaarden verzorgde Kuurman al het sauswerk, al het schilderwerk, de beglazing voor in de liftschacht en alle binnenbeglazing in de houten kozijnen, inclusief de EI60 brandwerende beglazing. Dochteronderneming Kumbo Noord Totaal Projectinrichting verzorgt het aanbrengen van het glasweefsel en de hardschuimplinten.

4.000 m2 glasweefsel, 7.200 m2 sauswerk en 540 m1 aan hardschuimplinten zijn enkele kengetallen van het project. De 2.400 manuren werden strak gepland. Met een gemiddelde inzet van vijf eigen vakkrachten zorgde Kuurman ervoor dat de lean-planning per discipline bewaakt en gehaald werd. “Door de planning wekelijks te bewaken met de aannemer en andere bouwpartners is het mogelijk dit grote project met hoge kwaliteitseisen in relatief korte tijd te realiseren.”

Stedenbouw partners