03:06
05-12-2019

Klassieke Hollandse dakenlandschap moet behouden blijven

Wie vanaf de toren van een kerk over een dorp of stad kijkt valt meteen de hoeveelheid klassieke pannendaken op. Grachtenhuizen uit de zeventiende eeuw, herenhuizen uit de achttiende eeuw, arbeiderswoningen uit de negentiende eeuw, de kerk zelf… Stuk voor stuk historische daken die voor elk pand beeldbepalend zijn. De vraag is hoe lang we nog van dit dakenlandschap kunnen genieten, want het klassieke Hollandse pannendak wordt bedreigd. Reden voor BMI Monier een Workshop Klassieke Daken te starten.

De laatste bouwbesluiten stellen eisen aan de isolatie, ventilatie en constructie van het dak, ook bij renovatie van een klassiek Hollands pannendak. Is dat te combineren met de gewenste uitstraling waarbij het dak eruit moet zien als tweehonderd jaar geleden? Zijn de klassieke Hollandse dakpannen en bijbehorende componenten nog wel verkrijgbaar of moet je noodgedwongen een moderne dakpan toepassen bij renovatie. Zijn er eenduidige gemeentelijke of provinciale regels over het juiste dak op het juiste pand? Allemaal vragen waar tijdens de workshop Klassieke Daken van BMI Monier antwoord op gegeven wordt.

Het dak is een systeem, ook een klassiek dak

Bij BMI Monier zien ze met lede ogen aan dat het klassieke Hollandse dak langzaam dreigt te verdwijnen. Dat heeft onder andere te maken met onvoldoende kennis over de beschikbaarheid van de juiste producten en onvoldoende kennis van het toepassen van het laatste bouwbesluit bij een klassiek dak. En als er geen duidelijke richtlijnen zijn vanuit welstand- of monumentencommissies dan is de keuze voor de verkeerde dakpan snel gemaakt. Guus Killaars, hoofd logistiek en exportmanager van BMI Monier én specialist op het gebied van klassieke dakpannen, ziet dagelijks voorbeelden hoe het niet moet: “dan kloppen de pannen wel, maar zijn niet-bijpassende vorsten gebruikt, zijn de dakpannen met mortel dichtgesmeerd waardoor er geen ventilatie is of zijn er dakpannen van een afwijkend formaat gedekt waardoor het hele dak uit balans is. En dat hoeft beslist niet. Klassieke dakpannen zoals Kruispan, Grote Romaanse, Tuile du Nord, Oude Holle, Verbeterde Holle en Opnieuw Verbeterde Holle zijn gewoon nog in productie. Evenals de bijbehorende gevelpannen, vorsten en broekstukken en de, voor elke dakpan specifieke, panhaak voor de juiste bevestiging. We zien het dak als een heel systeem”, vervolgt Killaars, “en niet als een verzameling losse componenten. Door ook het onderdak, isolatiemateriaal en de dakvoet in dit systeem op te nemen kan een klassiek dak voldoen aan de nieuwste bouweisen én toch de uitstraling heeft zoals deze ooit bedoeld was.”

Maatwerk

Klassieke Hollandse pannendaken zijn vaak voorzien van mooie ornamenten zoals pironen en speciale broekstukken en vorsten. Beeldbepalende elementen die het hele pand een specifieke, authentieke uitstraling geven. Vaak zijn dergelijke onderdelen niet meer op voorraad. “Maar we kunnen ze nog wel maken”, stelt Guus Killaars, ”soms met de hand en soms door een oud element als basis te gebruiken voor een nieuwe mal waarmee we ze kunnen produceren. Met de juiste klei, op de juiste maat en in de originele kleur. In de speciale opslag van onze fabriek in Tegelen hebben we bovendien kleine voorraden van heel veel klassieke onderdelen liggen. Gedroogd en klaar om te voorzien van een engobe of glazuurlaag zodat ze direct de oven in kunnen. Niet iedereen weet dat dit maatwerk mogelijk is, maar we kunnen vrijwel alles leveren voor welk pannendak dan ook.”
Advies over onderhoud, reparatie of renovatie
Waar veel eigenaren van klassieke panden mee worstelen is de vraag: wat is de staat van mijn dak?
Hoe lang gaat dit dak nog mee, moet ik repareren of renoveren? En vooral: hoe doe ik dat dan? De afdeling Dakservice van BMI Monier kan dan uitsluitsel geven. In eigen laboratoria kan de kwaliteit van pannen worden beoordeeld en ter plaatse kan de gehele dakconstructie worden bekeken. “Soms doen we dat laatste zelf”, legt Jan Mussche, Productmanager Pitched Roofs van BMI Monier uit, “maar vaak verwijzen we naar gecertificeerde dakdekkers die kennis hebben van het klassieke dak en die weten waar ze nieuwe oude dakpannen en maatwerk kunnen krijgen. Er wordt dan een rapport opgesteld waarbij het uitgangspunt altijd ‘behoud van het dak’ is, een objectief advies waar de gebouweigenaar praktisch mee aan de gang kan.”
Naast reparatie kan ook besloten worden dat (een deel van) de dakpannen vervangen moet worden. Daar zijn meerdere mogelijkheden voor stelt Jan Mussche: “Je kunt op zoek gaan naar dezelfde gebruikte pannen, je sorteert de bestaande pannen op kwaliteit en verwerkt de oude pannen op het ene dakdeel en nieuwe oude pannen op een ander dakdeel of je vervangt het complete dak met de juiste nieuwe klassieke pannen met alle bijbehorende componenten. In alle gevallen zal een goede dakdekker het dak geheel laten voldoen aan het laatste bouwbesluit en volledig garanderen.”

Les in het klassieke dak

Eigenaren en beheerders van klassieke panden, dakdekkers en bouwbedrijven krijgen tijdens de Workshop Klassieke Daken les in het behouden van het klassieke dak en antwoorden op belangrijke vragen. Ja, een klassiek dak kan volledig voldoen aan het huidige bouwbesluit. Ja, klassieke Hollandse dakpannen en alle componenten zijn gewoon leverbaar. Ja, speciale onderdelen kunnen op bestelling worden gemaakt. Nee, er is geen eenduidig monumentenbeleid maar BMI Monier kan met alle aanwezige kennis en kunde van het daksysteem elke eigenaar en beheerder van een klassiek pand wegwijs maken in de vele mogelijkheden.

De eerstvolgende Workshop Klassieke Daken wordt op 17 januari 2020 op de fabriek in Tegelen gehouden. Tijdens de workshop vindt een rondleiding door de fabriek plaats waarbij het complete productieproces van de klassieke dakpan wordt gevolgd.

Aanmelden voor de workshop kan via de website www.monier.nl/klassieke-daken. Voor vragen over klassieke daken is de afdeling Dakservice per e-mail bereikbaar via dakservice@bmigroup.com.

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste trends en ontwikkelingen binnen nieuwbouw, renovatie, restauratie en transformatie.

*Door op 'inschrijven' te klikken gaat u akkoord met onze voorwaarden.

Lees meer over: BMI Monier , Daken , klassiek

Stedenbouw partners