European Patent Office

Binnentuinen in fysieke buitenruimte.

02:23
05-10-2018

European Patent Office | Rijswijk

Een transparant kantoorgebouw op maat van de opdrachtgever

Het nieuwe kantoorgebouw voor het European Patent Office (EPO) in Rijswijk is gereed om te worden ingehuisd. De sloop van de oudbouw en de landschapsinrichting gaan nog door tot 2020. Alle werkzaamheden worden uitgevoerd op basis van een geïntegreerd contract, waarin bouwconsortium New Main (TBI-ondernemingen J.P. van Eesteren en Croonwolter&dros) een ‘fit for purpose’ kantoorgebouw garandeert tot tien jaar na ingebruikname. “Wij hebben de harde deadline voor de eindoverdracht van de nieuwbouw gehaald. Een wereldprestatie van alle partijen”, zegt projectdirecteur Michel Hoogendoorn. 

Binnen de gekozen contractvorm (UAV-GC op basis van systeemgerichte contractbeheersing)

Tekst: Jan-Kees Verschuure
Beeld: EPO - Ossip van Duivenbode - Ronald Tilleman
Projectinfo

Holle constructievloeren door vaste co-maker voorzien van stalen liggers
De verdiepingen in het nieuwe kantoor voor het European Patent Office in Rijswijk zijn geconstrueerd met Slimline-vloeren – een prefab vloersysteem dat plafond en installatieruimte integreert, met een separate topvloer als afdekking. De vloeren zijn voorzien van stalen liggers van vaste co-maker Reesink Staal. Manager Operations André Buiting: “Het Slimline-principe is een omgekeerde vloer: het betondek wordt niet bovenop gestort maar vormt het plafond van iedere verdieping.”

“De Slimline-vloervariant is veel lichter dan traditionele systemen en sneller te monteren op locatie. De onderflens van de stalen liggers wordt met wapeningstaal in beton gegoten. De betonlaag vormt het plafond van de onderliggende bouwlaag en fungeert als vloer voor de installaties die in de holle ruimte kunnen worden aangebracht. Tevens zorgt deze schil voor de brandwerendheid. Op de flens van de liggers is de topvloer aangebracht, bestaande uit een staalplaat met afwerkvloer en zones die eenvoudig open te maken zijn. Hierdoor zijn de installaties niet alleen uit het zicht weggewerkt, maar kunnen zij ook eenvoudig worden aangepast indien een toekomstige wijziging van het gebruik van de vloer dat vraagt.”

European Patent Office

In totaal leverde Reesink Staal circa 4.500 ton staal voor de verdiepingsvloeren, ongeveer 5.400 IPE 450-liggers. In ieder vloerelement zijn drie liggers geplaatst. “In het prefab productieproces hebben zij een reis door heel Nederland gemaakt. Het staal wordt bij ons in Zutphen gesneden, in Weert gelast en in Veenoord ingestort.” De betonfabriek leverde gemiddeld elke zeven dagen een verdiepingsvloer op. Vervolgens ging de prefab vloer just-in-time naar de bouwlocatie in Rijswijk. “Dit productieproces heeft tussen het voorjaar van 2016 en dat van 2017 zo’n 29 weken in beslag genomen. We gaan steeds meer toe naar industrialisatie van de bouw: inmiddels heeft Slimline Buildings een aandeel genomen in Reesink Staal.”

European Patent Office


‘Dubbel duurzame’ drukbehoud- en ontgassingssystemen
Managing Director Dado Cukor van Reflex Nederland spreekt over ‘dubbel duurzame relaties’ als hij wordt gevraagd naar het nieuwe kantoor van het European Patent Office (EPO) in Rijswijk. “Op maat ontworpen drukbehoud- en ontgassingssystemen zorgen ervoor dat het gebouw bedrijfszeker presterende vloeistofgebonden installaties krijgt.”

De Duitse multinational en marktleider in drukbehoudsystemen kan in Rijswijk laten zien waartoe hij in staat is, aldus Cukor. “Namelijk: ervoor zorgen dat alle vloeistofgebonden installaties voor verwarming en koeling in het EPO-gebouw optimaal presteren en renderen.” Het op druk houden van vloeistofgebonden installaties, alsmede de waterkwaliteit, is met name bij grote gebouwen en hoogbouw een belangrijk aandachtspunt. “Zeker als gebouwcomfort van uitzonderlijk belang is, en het pand ‘fit for purpose’ moet zijn bij oplevering én over tien jaar. Hoeveel van de toegevoerde energie wordt uiteindelijk omgezet in warmte of koude? Hiervoor bestaan twee sleutelfactoren. Ten eerste de temperatuurverandering van het warmtetransportmedium – doorgaans water. En ten tweede de afgifte van warmte bij koeltoepassingen. De systemen van Reflex zijn hiertoe op maat ontworpen en geoptimaliseerd, ‘thinking solutions’ – geschikt om met gebouwbeheersystemen te worden geïntegreerd. Zij staan voor bedrijfszeker en onderhoudsarm presteren en zijn tot in detail uitgedacht voor dit specifieke gebouw. Dit deden we in hechte samenwerking met onze opdrachtgever, de TBI-combinatie J.P. van Eesteren en Croonwolter&dros, en alle andere betrokken partijen. Alle systemen van Reflex in dit kantoorgebouw zijn ‘specials’, tot een non-ferro 25 bar expansievat van 1.500 liter inhoud aan toe. Met onze systemen kunnen gebouwinstallaties energiezuiniger worden vormgegeven, tot 10,6% reductie in primaire energie.”


25.000 m² aan luchtdistributiekanalen
De luchttechnische installaties van de nieuwbouw voor het European Patent Office in Rijswijk zijn geleverd en gemonteerd door Vink Systemen, een uitzonderlijk traject omdat de kanalen en leidingen voor de luchtdistributie in de verdiepingsvloeren zijn opgenomen. “Maar ook een logistieke uitdaging: de bouwtijd van elk van de 26 verdiepingen was zorgvuldig gepland en de transportvoorzieningen waren beperkt”, aldus projectleider Henk Houwaard.

“Vanuit technisch oogpunt hebben wij een dergelijk project goed in de vingers”, vervolgt Houwaard. “Wij hebben eerder met Slimline-vloeren gewerkt tijdens de realisatie van gebouw Kraanspoor in Amsterdam en TBI-combinatie New Main (J.P. van Eesteren en Croonwolter&dros; red.) heeft dit bouwsysteem inclusief installaties vooraf voor EPO uitgeëngineerd. Dit betekent dat wij als leverancier en montagepartij volledig mee moesten gaan in de logistiek en planning van de cascobouw. Per verdiepingsvloer gaat het om negen vloerschachten waarin onze kanalen en leidingen zijn verwerkt – in totaal 25.000 m², terwijl 200 m² aan materiaal met één transport mee kan. Omdat wij gebruikmaakten van slecht één transportlift voor de aanvoer van materiaal hebben wij een uniek karrensysteem ontwikkeld voor een snelle en planbare aanvoer en montage.”

Vink Systemen leverde en monteerde naast de luchttechnische installaties in de verdiepingsvloeren tevens twee dakschoorstenen voor de rookgassen van de ketels, alsmede luchtkanalen en sandwich-plenums op de technische verdieping. Deze is gesitueerd op de veertiende bouwlaag. “Een logistiek-ontwerptechnisch mooie oplossing”, vindt Houwaard. “Alle installaties komen uit het zicht samen op een ‘dedicated’ verdieping in het hart van het gebouw. Het realiseren van luchttechnische installaties vanuit strenge kwaliteitseisen in samenwerking met het bouwconsortium is ons zeer goed bevallen.” 

European Patent Office


Noodstroomvoorziening op maat van het gebouw
De noodstroomvoorziening in de nieuwbouw voor EPO is geleverd en geïnstalleerd door Zwart Techniek uit IJmuiden: drie noodstroomaggregaten in de technische laag op -1, één ten behoeve van de kantoren en twee voor het datacentrum – allen met een eigen brandstofvoorziening. “Als het gaat om redundantie en veiligheid is overal rekening mee gehouden”, zegt sales engineer Jos Rijs.

De noodstroomvoorziening in het EPO-gebouw bestaat uit drie dieselgeneratoren, alsmede de brandstoftanks, uitlaatvoorzieningen en ventilatiesystemen. “De generatoren bevinden zich in een afgeschermde ruimte onder de grond en zijn grotendeels op locatie geassembleerd in verband met de projectlogistiek”, vervolgt Rijs. “Wij waren afhankelijk van vaste aanlever- en kraantijden. De onderdelen zijn just-in-time geleverd en geïnstalleerd. Eind oktober 2017 zijn de installatiewerkzaamheden afgerond; begin 2018 hebben wij nog een inbedrijfsstelling en verificatieproces doorlopen met de opdrachtgever (TBI-combinatie J.P. van Eesteren en Croonwolter&dros; red.).”

De noodstroomvoorziening is volledig ontwikkeld op maat van het gebouw, op basis van een gedetailleerd Programma van Eisen. “Als het gaat om redundantie en veiligheid is overal rekening mee gehouden. Met een eigen brandstoftank voor elke generator, een apart koelsysteem met elektromotor-gedreven radiateurs en uitlaatvoorzieningen die zoveel mogelijk uit het zicht zijn gelaten. Wij hebben producten geleverd en geëngineerd op basis van de voorwaarde dat het systeem gedurende tien jaar ‘fit for purpose’ moet zijn.”


55.000 m² aan klimaatplafonds
Bijna alle plafonds van het nieuwe kantoor voor het European Patent Office (EPO) in Rijswijk zijn belegd met klimaatplafonds. “Op de technische ruimtes, de trappenhuizen en het sanitair na alle ruimten”, zegt René Rooijakkers van leverancier, producent en montagebedrijf HCKP – onderdeel van SIG Air Handling. 

“In totaal gaat het om 55.000 m², waartoe wij een vijftal jaar geleden al in het ontwikkeltraject aanschoven bij de TBI-combinatie J.P. van Eesteren en Croonwolter&dros. De montage is in mei afgerond, na circa anderhalf jaar. Wij sloten steeds aan in zorgvuldig samengestelde, logistieke ‘treintjes’ voor de afbouw en installatie. De systemen dienden daartoe op afroep beschikbaar te zijn. Hiervoor is een opslaghub op Schiphol ingezet.”

Het klimaatsysteem van het nieuwe gebouw voor EPO werkt op basis van aanwezigheidsdetectie. Klimatisering geschiedt via de klimaatplafonds en de luchtverversing via de vloeren. Een onafhankelijk beheersysteem regelt de samenwerking van de installaties. “In de plafondsystemen is veel techniek verwerkt, waaronder melders, sprinklerinstallaties, wifi en verlichting. De eisen met betrekking tot geluidsabsorptie, kleurstelling en esthetische vlakheid zijn extreem hoog. Alles voor een comfortabel werkklimaat en een hoge luchtkwaliteit.”


Leidingisolatie en brandwerende doorvoeringen
Een hoog gespecificeerd en omvangrijk installatievolume vraagt om goed geïsoleerde leidingen. Isolatiebedrijf van den Hanenberg voorzag het EPO-kantoorgebouw van leidingisolatie met Armaflex- en Rockwool-schalen, alsmede van de brandwerende doorvoeringen in vloeren en wanden. 

“Isolatie van leidingen is uiterst belangrijk in het kader van het voorkomen van condensatie en corrosie van leidingen en aanverwante systemen. Daarnaast speelt het besparen van energie een belangrijke rol; het koelen van een ruimte is immers vele malen duurder dan het verwarmen”, zegt directeur Ron van den Hanenberg. “Vooral in de technische ruimten van het EPO-gebouw zijn onze materialen te vinden, maar bijvoorbeeld ook op de bovenste verdiepingen, waar wij de leidingen voor de hemelwaterafvoer akoestisch geïsoleerd hebben.” Projectleider Ad Bos: “Wij zijn in december 2016 begonnen met de brandwerende doorvoeringen in de kelder, hebben de belangrijkste isolatiewerkzaamheden verricht in de eerste helft van 2017, en zijn tot week 22 van dit jaar actief geweest met de montage van de brandwerende doorvoeringen. Deze zijn individueel voorzien van een Qr-code, ten behoeve van digitaal beheer in de exploitatiefase. Uitdagend in dit project was vooral het organiseren van de workflow – de aanvoer van materiaal en het planbaar maken van de ‘handjes’ op de werkvloer.”

Bouwinfo

Login of registreer gratis om deze info te lezen...
Brainport Industries CampusSauter Nederland