Stedenbouw
02:30
04-07-2018

750e editie Stedenbouw | Geschiedenis van het naoorlogse bouwen in Nederland

De 750e editie van Stedenbouw is een feit. Het vakblad heeft inmiddels 750 keer de geschiedenis van het naoorlogse bouwen in Nederland vastgelegd. Eerst waren het alleen projecten in Rotterdam, na enkele jaren werden ook de eerste bouwprojecten uit de rest van Nederland beschreven. Stedenbouw is alweer een flink aantal jaren ondergebracht bij Louwers Uitgeversorganisatie BV, waar het zes keer per jaar verschijnt. 

De eerste editie van Stedenbouw verscheen op 15 maart 1946 met toen nog als titel ‘Rotterdam bouwt’. Dat was op twee maanden na precies vijf jaar nadat Nederland zich had overgegeven aan de Duitsers, op 15 mei 1941 dus. Een dag eerder, 14 mei, was binnen korte tijd de Rotterdamse binnenstad platgebombardeerd. Enfin, de historische feiten zijn bekend. Na de oorlog moest Rotterdam weer worden opgebouwd en verslagen van die projecten werden dus al snel vastgelegd in ‘Rotterdam bouwt’. Het blad had als ondertitel ‘Maandblad gewijd aan de wederopbouw van Rotterdam’, kostte destijds drie gulden per jaar, verscheen maandelijks en werd uitgegeven door het Rotterdamsch Nieuws- en Persbureau. Op de voorpagina van de eerste, twaalf pagina’s tellende editie een foto van de Coolsingel en een, over twee pagina’s verdeeld artikel waarin wordt gefilosofeerd over de wederopbouw van de stad.

Stedenbouw

Bouwprojecten in andere steden
Een van de artikelen sluit af met de woorden ‘De vele met dit bouwen verbonden problemen (!) zullen hun weerspiegeling vinden in Rotterdam Bouwt’.  Dat is in zeventig jaar nooit veranderd: in het magazine worden nog steeds bouwprojecten en ontwikkelingen in de bouw beschreven. In het begin dus alleen Rotterdamse projecten zoals het nieuwe Oogziekenhuis aan de Schiedamse Singel en een nieuwe noodbioscoop – Lutusca aan de Kruiskade. Maar in die naoorlogse jaren werd natuurlijk niet alleen in Rotterdam gebouwd. Ook in andere steden moest de oorlogsschade worden hersteld. Bovendien groeide de bevolking en dus waren er woningen en andere voorzieningen nodig. In die jaren na het verschijnen van de eerste editie van ‘Rotterdam bouwt’ kreeg de redactie dan ook steeds vaker het verzoek om eveneens bouwprojecten in andere steden te belichten. Na een kleine tien jaar besloot ze aan die verzoeken gehoor te geven. Dat kon echter niet onder de bestaande titel. Dus werd het blad halverwege de jaren vijftig ‘Stedebouw’ en later ‘Stedenbouw’ genoemd.

Stedenbouw

Geavanceerde architectuur
Midden jaren vijftig, zo blijkt uit een van de voorwoorden, was er nog steeds sprake van een woningtekort. Ook wordt melding gemaakt van te weinig vakmensen, materialen en kapitaalschaarste. Wel, zo staat er geschreven, ‘wordt er stevig doorgebouwd’. Het was een periode waarin de nadruk vaak lag op kwantiteit. In de jaren erna kwam de focus echter steeds meer op vernieuwing te liggen. Het moest anders, het moest beter in de jaren zestig, zeventig en tachtig. Zelfs monumenten waren niet meer veilig. Ze werden rigoureus gesloopt of drastisch verbouwd. Het was de tijd van geavanceerde architectuur, van cityplanning, modernisme, nieuwe scholen en stijlen. In vrijwel iedere Nederlandse stad zijn er nog voorbeelden van te zien. Ieder decennium heeft zo zijn eigen stijl – woningen in jaren-zestig-stijl, een schouwburg in jaren-tachtig-stijl, een jaren-zeventig-school en noem maar op – ook al kan zo’n bouwwerk best een of twee jaar voorafgaand of na het betreffende decennium zijn gebouwd. Vanaf de jaren negentig keerde onder andere het respect voor het monument terug, vanaf de start van het nieuwe millennium kwam er steeds meer aandacht voor duurzaamheid. Nogmaals, het zijn grove indicaties; nieuwe trends en ontwikkelingen beginnen niet precies aan het begin van een nieuw decennium. Ze hebben vaak een basis die heel wat jaren teruggaat. Wie door alle jaargangen van Stedenbouw bladert, ziet een bloemlezing van al die ontwikkelingen en stijlen terugkomen in de artikelen.

Stedenbouw
In 1983 verscheen Stedenbouw nog niet in kleur.

Cradle to cradle en blue economy
En dan belanden we aan in 2018. Waar staan we nu en waar gaan we naartoe? Duurzaamheid, domotica en circulair bouwen zijn enkele van de huidige sleutelwoorden. Geen afval meer. Alles wat we gebruiken, moeten we in de toekomst kunnen hergebruiken. Wat die toekomst nog meer zal brengen? Woningen en andere objecten voorzien van sensoren die van alles meten en die bijvoorbeeld aan kunnen geven wanneer er onderhoud nodig is, van welke mate van slijtage er sprake is of (denk aan een brug) wat de dagelijkse belasting is en wat de gevolgen ervan zijn. Het is slechts één voorbeeld. We gaan bovendien nog duurzamer bouwen. Cradle-to-cradle en ‘Blue Economy’ zijn principes van nu, maar ook die zullen verder doorontwikkeld worden.

De bouwwereld zal in ieder geval blijven veranderen, zal blijven innoveren. Hoe? U leest het in Stedenbouw. Nu en in de toekomst.   

Stedenbouw

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste trends en ontwikkelingen binnen nieuwbouw, renovatie, restauratie en transformatie.

*Door op 'inschrijven' te klikken gaat u akkoord met onze voorwaarden.

Stedenbouw partners

Lithos Bouwbedrijf