‘Winkelhart van Nederland gaat harder kloppen door nieuwbouwoperatie’

De realisatie van Hoog Catharijne is één van de speerpunten in de vernieuwing van het Utrechtse Stationsgebied. De centrale passage is met 26 miljoen bezoekers de belangrijkste voetgangersverbinding van het pas opgeleverde Utrecht Centraal met de historische binnenstad. De herontwikkeling van het winkelhart van Nederland biedt eigenaar en ontwikkelaar Klépierre de kans het ‘flagship’ te actualiseren op grond van huidige en toekomstige behoeften. In het voorjaar worden twee belangrijke onderdelen opgeleverd: het Entreegebouw en het Poortgebouw.

Het Franse Klépierre, sinds enkele jaren de nieuwe eigenaar (voorheen Cório), beoogt Hoog Catharijne, dat tot in 2019 wordt verbouwd, bouwdeel voor bouwdeel aan het winkelpubliek te presenteren. De centrale passage, die aan de stationszijde twee niveaus krijgt en aan de binnenstadszijde van +1 naar maaiveldniveau wordt gebracht, blijft gedurende het bouwtraject de belangrijkste verbinding voor voetgangers tussen het Vredenburgplein en Utrecht Centraal. Daar krijgt Hoog Catharijne in december 2017 eveneens een nieuwe entree. “Waar het winkelcentrum in de oorspronkelijke configuratie nog naadloos overging in de stationshal van Utrecht Centraal, heeft het nieuwe Hoog Catharijne vanaf dat moment een eigen buitenentree aan het nieuwe, verhoogde Stationsplein Oost, dat bovenop de grootste fietsenstalling ter wereld wordt gebouwd”, vertelt Menno Overtoom, directeur Hoog Catharijne bij Klépierre. “Op dat plein komt nog een tweelaags gebouw, het Paviljoen genaamd, dat vooral een horecafunctie zal krijgen. Tot 2019 bouwen wij verder aan een aansprekende voorzetgevel voor de westelijke entree.” Het Stationsplein Oost wordt overkapt in opdracht van de gemeente, waardoor het nieuwe plein niet alleen een herkenbare toegang wordt voor winkelcentrum en station, maar een stukje stadshart en verblijfsgebied wordt gecreëerd op het snijvlak van functies. “Ook dat ontbrak nog in de oude opzet.”

‘Van introvert naar uitnodigend’
Onderwijl wordt door Klépierre verder gesleuteld aan de opwaardering van bestaande delen op de flanken van Hoog Catharijne, zoals het Gildenkwartier (met onder meer de Mediamarkt) en het Godebaldkwartier (Moreelseparkzijde). “Het Gildenkwartier wordt op maaiveldniveau voorzien van architectonische plinten. De ingang Moreelsepark wint aan knooppuntwaarde door de aanlanding van de Moreelsebrug, een langzaamverkeerverbinding over het spoor naar Utrecht-West, en de groeiende aantrekkingskracht van de Mariaplaatsbuurt.” Zo wordt Hoog Catharijne meer en meer een knooppunt in de stad, terwijl ook de verblijfskwaliteiten van het bij aanvang nogal introverte, functioneel vormgegeven winkelcentrum toenemen. Overtoom: “Van introvert naar extravert, van geen daglicht naar wel daglicht, van laag naar het toevoegen van hoogte waar dat kan. En ten slotte wordt gewerkt aan het verbeteren van de fysieke aansluitingen op de bestaande stad, zowel aan de binnenstadszijde als aan de Stationszijde. Daarmee wordt Hoog Catharijne meer uitnodigend. Dat zag je al toen de traverse over de Catharijnebaan nog volledig open was, TivoliVredenburg werd opgeleverd en het water terugkeerde in de Catharijnesingel in het deel ten noorden van Hoog Catharijne. Wij hebben daar op een ideale plek een zichtbalkon ingericht voor de bouwactiviteiten. De afgelopen zomer zag je al mensen aan het water zitten, terwijl er in de directe omgeving nog druk gebouwd wordt. Vanuit de traverse, die de komende periode gesloopt wordt, kon je ook zien hoe het Entreegebouw aan het Vredenburg, met straks twee passages richting het station op maaiveldniveau, boven de grond kwam nadat we op die plek uit het zicht aan de nieuwe parkeergarage hebben gewerkt.”

Hoog Catharijne
Met de aanleg van Stationsplein Oost krijgt Hoog Catharijne een nieuwe entree bij Utrecht Centraal.

‘Confettigevel’
Sinds december is ook de bolvormige ‘confettigevel’ van het Poortgebouw, een langgerekt architectonisch landmark in het verlengde van de Catharijnesingel uit de verpakking van de steigerbouwers gekomen. Overtoom: “In het Poortgebouw komt een nog nader te noemen hotel, van een niveau dat zeker op zijn plaats zal zijn op deze locatie.” Haaks op het Poortgebouw en erdoorheen loopt de verbinding van binnenstad naar station. Die wordt op deze plek Stadskamer genoemd, bevindt zich op maaiveldniveau, is transparant vormgegeven en biedt zicht op de waterrijke singel. De Stadskamer wordt een belangrijk knooppunt in het nieuwe winkelcentrum. “Hier komen de twee maaiveldpassages vanuit de binnenstad samen en komen de stijgpunten naar de bestaande winkelgebieden ten westen van de Catharijnesingel. De Stadskamer wordt een echt verblijfsgebied, een belangrijke toevoeging aan het segment ‘food & beverage’ in ons winkelcentrum. De berichten dat de eigenaar van het V&D-pand aan de binnenstadszijde haar entree naar de singel wil verleggen zijn ook veelbelovend voor de visuele waarde van de directe omgeving. Wij werken intensief samen met omgevingspartners in het stationsgebied, met als belangrijkste stakeholders de gemeente Utrecht, NS en ProRail. Wat het winkelpubliek geleidelijk zal zien, is dat Hoog Catharijne steeds meer verweven raakt met de bloeiende stad Utrecht, terwijl de centrale passage in uitgebreide vorm – hij wordt verdubbeld, nog steeds het hart is van de verbinding tussen stad en station. Het winkelhart van Nederland gaat harder kloppen door deze nieuwbouwoperatie.”

Tekst | Jan-Kees Verschuure   Beeld | Klépierre
Uitgelichte foto boven: Entreegebouw, Poortgebouw en de transparante Stadskamer vanaf de nieuwe singelbrug bij TivoliVredenburg.


Bouwinfo

Opdrachtgever Klépierre
Ontwerp STIR Architecture, Oeverzaaijer en MoederscheimMoonen
Uitvoering BAM Utiliteitsbouw en BAM Civiel (Entreegebouw en parkeergarage, Poortgebouw en Stadskamer) en Boele & Van Eesteren (Voorzetgebouw en Paviljoen)
Bouwperiode 2009 – 2019
Programma o.a. 35.000 m² extra winkeloppervlak (nu 67.000 m²)